<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X58n0999">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 999 五敎章集成記</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 999 五敎章集成記</title>
			<author>宋 希迪述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">58</idno>.<idno type="no">999</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">五敎章集成記</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB01002">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01002</charName>
				<mapping cb:dec="984042" type="PUA">U+F03EA</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3775</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[得-彳]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05116">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05116</charName>
				<mapping cb:dec="988156" type="PUA">U+F13FC</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2ADE4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>凜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[澶-旦+示]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07416">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07416</charName>
				<mapping cb:dec="990456" type="PUA">U+F1CF8</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+86A9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蚩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[山/一/虫]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07713">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07713</charName>
				<mapping cb:dec="990753" type="PUA">U+F1E21</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+73CA</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>珊</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[狦-(狂-王)+王]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-06-06T14:05:27">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0397a" n="0397a"/>
<lb ed="X" n="0397a01"/>
<lb ed="X" n="0397a02"/>
<lb ed="X" n="0397a03"/>
<lb ed="X" n="0397a04"/>
<lb ed="X" n="0397a05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 999-A 華嚴一乘敎義分齊章集成記序</cb:mulu><head>No. 999-A
<lb ed="X" n="0397a06"/><lb ed="R095" n="1004a01"/> 華嚴一乘敎義分齊章集成記序</head>
<lb ed="X" n="0397a07"/>
<lb ed="X" n="0397a08"/><lb ed="R095" n="1004a02"/><p xml:id="pX58p0397a0801">周易繫辭云。尺蠖之屈。以求信<note place="inline">伸音</note>也。龍虵之蟄。以存
<lb ed="X" n="0397a09"/><lb ed="R095" n="1004a03"/>身也。精義入神。以致用也。故我毗盧遮那如來。按海
<lb ed="X" n="0397a10"/><lb ed="R095" n="1004a04"/>印發輝。融金山特說。其名大方廣佛華嚴經焉。</p>
<lb ed="X" n="0397a11"/><lb ed="R095" n="1004a05"/><p xml:id="pX58p0397a1101">唐國師賢首尊者。得門而入。作一乘敎義分齊。以示
<lb ed="X" n="0397a12"/><lb ed="R095" n="1004a06"/>未悟。記釋雖衆。莫造其源。是以法眞大師嘆云。嗟乎
<lb ed="X" n="0397a13"/><lb ed="R095" n="1004a07"/>宣政之來。
<lb ed="X" n="0397a14" type="honorific"/><lb ed="R095" n="1004a08"/>佛祖奧義。經論大途。陸沉迨盡。耻
<lb ed="X" n="0397a15" type="honorific"/><lb ed="R095" n="1004a09"/>賢首之業。沒世而無聞。欲述自悟。大願未終。奄然歸
<lb ed="X" n="0397a16"/><lb ed="R095" n="1004a10"/>寂。唯存焚析薪。自答同敎<g ref="#CB15081">䇿</g>。心經連珠記。盛行於世。
<lb ed="X" n="0397a17"/><lb ed="R095" n="1004a11"/>遂使
<lb ed="X" n="0397a18" type="honorific"/><lb ed="R095" n="1004a12"/>華嚴宗義學。得以爲矜式。<note place="inline">希迪</note>無似。濫製斯文。皆准
<lb ed="X" n="0397a19"/><lb ed="R095" n="1004a13"/>大師乘敎切當之說。以爲主意。前諸記銷文指事。亦
<lb ed="X" n="0397a20"/><lb ed="R095" n="1004a14"/>間用之。而
<lb ed="X" n="0397a21" type="honorific"/><lb ed="R095" n="1004a15"/>敎章之旨豁如也。庶得說聽之家不至多岐而亡羊
<lb ed="X" n="0397a22"/><lb ed="R095" n="1004a16"/>矣。　孟子曰。孔子之謂集大成也。集大成也者。金聲
<lb ed="X" n="0397a23"/><lb ed="R095" n="1004a17"/>而玉振之也。故詺其記。云集成爾。</p>
<lb ed="X" n="0397a24"/><lb ed="R095" n="1004a18"/><p xml:id="pX58p0397a2401">時大宋嘉定戊寅歲仲春一日<note place="inline">希迪</note>謹叙</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0397b" n="0397b"/>
<lb ed="X" n="0397b01"/>
<lb ed="X" n="0397b02"/>
<lb ed="X" n="0397b03"/>
<lb ed="X" n="0397b04"/>
<lb ed="X" n="0397b05"/><cb:docNumber>No. 999</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0397b06"/><lb ed="R095" n="1004b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>華嚴一乘敎義分齊章集成記卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0397b07"/>
<lb ed="X" n="0397b08"/><lb ed="R095" n="1004b02"/><byline cb:type="author">武林住惠因沙門<note place="inline">希迪</note>述</byline>
<lb ed="X" n="0397b09"/><lb ed="R095" n="1004b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">華嚴一乘敎義分齊章集成記</cb:mulu><p xml:id="pX58p0397b0901">略釋此章分三。初詮旨標題。華嚴者。所依經也。備乎
<lb ed="X" n="0397b10"/><lb ed="R095" n="1004b04"/>本疏。而言一乘者。賢首曰。一者無他義。乘者運載義。
<lb ed="X" n="0397b11"/><lb ed="R095" n="1004b05"/>圭山曰。統収不異。謂之一。運載含容。謂之乘。故名一
<lb ed="X" n="0397b12"/><lb ed="R095" n="1004b06"/>乘。卽一佛乘。謂敎理行果。總名爲乘。皆有運載義故。
<lb ed="X" n="0397b13"/><lb ed="R095" n="1004b07"/>又不一名一。謂一切卽一。一卽一切。一切非一切。一
<lb ed="X" n="0397b14"/><lb ed="R095" n="1004b08"/>亦非一。一切諸法互相涉入。事事無<g ref="#CB01002">㝵</g>。相入相卽。無
<lb ed="X" n="0397b15"/><lb ed="R095" n="1004b09"/>不鎔融。同一法界。皆如幻故。故大經云。一卽是多。多
<lb ed="X" n="0397b16"/><lb ed="R095" n="1004b10"/>卽一等。總一切法。都是一乘。敎義者。可堂曰。方餘疏
<lb ed="X" n="0397b17"/><lb ed="R095" n="1004b11"/>鈔。但是所況。幷分齊義。並如下釋。然此一題。能所兩
<lb ed="X" n="0397b18"/><lb ed="R095" n="1004b12"/>重。初者章是能釋。上皆所釋。二者華嚴能詮。次六字
<lb ed="X" n="0397b19"/><lb ed="R095" n="1004b13"/>所詮。從詮就旨。以立章題。全取他名。有財釋也。其崔
<lb ed="X" n="0397b20"/><lb ed="R095" n="1004b14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0397001" n="0397001"/>志遠傳中。一曰華嚴五敎章。一曰華嚴一乘分敎記。
<lb ed="X" n="0397b21"/><lb ed="R095" n="1004b15"/>作者一時略擧耳。</p>
<lb ed="X" n="0397b22"/><lb ed="R095" n="1004b16"/><p xml:id="pX58p0397b2201">二國師嘉號。京<name role="" type="person">大薦福寺</name>。京者大也。總指其處。卽有
<lb ed="X" n="0397b23"/><lb ed="R095" n="1004b17"/>唐西京。古之長安。今之永興。<name role="" type="person">大薦福寺</name>者。別指述處。
<lb ed="X" n="0397b24"/><lb ed="R095" n="1004b18"/>揀非安國荷恩等處。梵云毗呵羅。正云尾賀羅。此云
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0397c" n="0397c"/>
<lb ed="X" n="0397c01"/><lb ed="R095" n="1005a01"/>行處。出家道人。所行止處。今云寺者。自摩騰初來漢
<lb ed="X" n="0397c02"/><lb ed="R095" n="1005a02"/>國。同諸賓客。權止鴻矑。後建伽籃。標名白馬。因得寺
<lb ed="X" n="0397c03"/><lb ed="R095" n="1005a03"/>名。沙門等者。正擧能述人。沙門梵語。具云室囉末拏。
<lb ed="X" n="0397c04"/><lb ed="R095" n="1005a04"/>此云勤息。故經云。息心達本源。故號爲沙門。然有勝
<lb ed="X" n="0397c05"/><lb ed="R095" n="1005a05"/>義世俗示道行道之異。如十輪經。次之二字。卽敎主
<lb ed="X" n="0397c06"/><lb ed="R095" n="1005a06"/>名也。字之與號。俱稱賢首。生有唐。爲金輪皇帝之師。
<lb ed="X" n="0397c07"/><lb ed="R095" n="1005a07"/>如傳廣述。言述者。禮記云。無憂者。其唯文王乎。以王
<lb ed="X" n="0397c08"/><lb ed="R095" n="1005a08"/>季爲父。武王爲子。父<anchor xml:id="nkr_note_orig_0397002" n="0397002"/>位之。子述之。又云。仲尼祖述堯
<lb ed="X" n="0397c09"/><lb ed="R095" n="1005a09"/>舜。憲章文武。上律天時。下襲水土。今賢首不敢有作。
<lb ed="X" n="0397c10"/><lb ed="R095" n="1005a10"/>亦祖述而<anchor xml:id="nkr_note_add_0397c1001" n="0397c1001"/><anchor xml:id="beg0397c1001" n="0397c1001"/>已<anchor xml:id="end0397c1001"/>。</p>
<lb ed="X" n="0397c11"/><lb ed="R095" n="1005a11"/><p xml:id="pX58p0397c1101">今將下三正釋本文二。初約所依。以定宗如來者。圭
<lb ed="X" n="0397c12"/><lb ed="R095" n="1005a12"/>山曰。一乘主卽十身。海卽者。卽本經所依定也。下文
<lb ed="X" n="0397c13"/><lb ed="R095" n="1005a13"/>曰。一乘敎起。要依佛海印三昧中出。不同三乘等依
<lb ed="X" n="0397c14"/><lb ed="R095" n="1005a14"/>佛後得智出。故標海印。淸凉曰。海印是喩。從喩受名。
<lb ed="X" n="0397c15"/><lb ed="R095" n="1005a15"/>謂香海澄渟。湛然不動。四天下中。色身形像。皆於中
<lb ed="X" n="0397c16"/><lb ed="R095" n="1005a16"/>現。而有印文。如印印物。亦猶澄波萬頃。晴天無雲。列
<lb ed="X" n="0397c17"/><lb ed="R095" n="1005a17"/>宿星月。炳然齊現。無來無去。非有非無。不一不異。如
<lb ed="X" n="0397c18"/><lb ed="R095" n="1005a18"/>來智海。識浪不生。澄渟淸淨。至明至靜。無心頓現。一
<lb ed="X" n="0397c19"/><lb ed="R095" n="1005b01"/>切衆生。心念根欲。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0397003" n="0397003"/>心念根欲並在智中。如海含像。故
<lb ed="X" n="0397c20"/><lb ed="R095" n="1005b02"/>下經云。如海普現衆生身。以此說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0397004" n="0397004"/>名爲大海。菩提普
<lb ed="X" n="0397c21"/><lb ed="R095" n="1005b03"/>印諸心行。是故正覺名無量。非唯智現<anchor xml:id="nkr_note_orig_0397005" n="0397005"/>總。亦依此智
<lb ed="X" n="0397c22"/><lb ed="R095" n="1005b04"/>頓現萬形。普應諸類。賢首品云。或現童男童女形。天
<lb ed="X" n="0397c23"/><lb ed="R095" n="1005b05"/>龍及以阿修羅。乃至摩睺羅伽等。隨其所樂悉令見。
<lb ed="X" n="0397c24"/><lb ed="R095" n="1005b06"/>衆生形量各不同。行業音聲亦無量。如是一切皆能
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0398a" n="0398a"/>
<lb ed="X" n="0398a01"/><lb ed="R095" n="1005b07"/>現。海印三昧威神力。廣如賢首品疏說。問賢首品有
<lb ed="X" n="0398a02"/><lb ed="R095" n="1005b08"/>十種三昧。何獨依海印。答初一無不攝。故地論云。一
<lb ed="X" n="0398a03"/><lb ed="R095" n="1005b09"/>切所說十句中。皆有六種差別相門也。又出現品。是
<lb ed="X" n="0398a04"/><lb ed="R095" n="1005b10"/>佛菩提。賢首品謂普賢等。故探玄曰。海印有二。一約
<lb ed="X" n="0398a05"/><lb ed="R095" n="1005b11"/>果位。如前差別無盡敎法。皆如來海印定中。同時炳
<lb ed="X" n="0398a06"/><lb ed="R095" n="1005b12"/>然。圓明顯現。二約因位。要普賢等諸大菩薩。方得此
<lb ed="X" n="0398a07"/><lb ed="R095" n="1005b13"/>定等。釋曰。雖因果不同。德用相似。如賢首品疏。會虗
<lb ed="X" n="0398a08"/><lb ed="R095" n="1005b14"/>空喩云。彼就果行。此就因德。然普賢行德。似同佛果。
<lb ed="X" n="0398a09"/><lb ed="R095" n="1005b15"/>是故皆以虗空爲量。上下文中。皆同此說。思之。然儀
<lb ed="X" n="0398a10"/><lb ed="R095" n="1005b16"/>式不同。曾無出入。言三昧者。探玄云。等持。離沈浮故。
<lb ed="X" n="0398a11"/><lb ed="R095" n="1005b17"/>定慧均故。名等也。心不散故。住一境故。名持也。納法
<lb ed="X" n="0398a12"/><lb ed="R095" n="1005b18"/>在心。名爲正受。</p>
<lb ed="X" n="0398a13"/><lb ed="R095" n="1006a01"/><p xml:id="pX58p0398a1301">建立下。演玄言以開釋二。初分門。</p>
<lb ed="X" n="0398a14"/><lb ed="R095" n="1006a02"/><p xml:id="pX58p0398a1401">初明下。二隨釋有十。初建立一乘三。初標章。言初明
<lb ed="X" n="0398a15"/><lb ed="R095" n="1006a03"/>建立一乘者。孔目曰。一乘法義。佛及普賢。果則同。約
<lb ed="X" n="0398a16"/><lb ed="R095" n="1006a04"/>不可說與可寄。言則異。</p>
<lb ed="X" n="0398a17"/><lb ed="R095" n="1006a05"/><p xml:id="pX58p0398a1701">故地下二引證。探玄曰。有說能詮之敎爲因分。所詮
<lb ed="X" n="0398a18"/><lb ed="R095" n="1006a06"/>之義爲果分。此說甚踈。鎭國曰。全乖文旨。又曰。直望
<lb ed="X" n="0398a19"/><lb ed="R095" n="1006a07"/>論意。卽指義大爲果分。故不可說。說大爲因分。是則
<lb ed="X" n="0398a20"/><lb ed="R095" n="1006a08"/>可說。更以義取。略有二種。一唯就十地以明。以證智
<lb ed="X" n="0398a21"/><lb ed="R095" n="1006a09"/>爲果分。方便寄法等。並爲因分等。二約究竟佛果。對
<lb ed="X" n="0398a22"/><lb ed="R095" n="1006a10"/>普賢因說。義通一部。釋曰。初唯約十地。二約究竟等。
<lb ed="X" n="0398a23"/><lb ed="R095" n="1006a11"/>對詳可見。</p><p xml:id="pX58p0398a2305" cb:place="inline">問薪引探玄後段如何。答以別爲總。問奈
<lb ed="X" n="0398a24"/><lb ed="R095" n="1006a12"/>何祖自云。此義通一部經中大意。答淸凉曰。豈不向
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0398b" n="0398b"/>
<lb ed="X" n="0398b01"/><lb ed="R095" n="1006a13"/>言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0398001" n="0398001"/>宜同果海。有能所同。因果非一。卽曰宜同。則因果
<lb ed="X" n="0398b02"/><lb ed="R095" n="1006a14"/>非異。非一非異。爲眞地智。思之。</p>
<lb ed="X" n="0398b03"/><lb ed="R095" n="1006a15"/><p xml:id="pX58p0398b0301">二緣下二敎大。內章曰。敎大有三。淸凉曰。一因成就
<lb ed="X" n="0398b04"/><lb ed="R095" n="1006a16"/>大。謂慈悲願力。爲起行本。故名爲因。二因漸成就大。
<lb ed="X" n="0398b05"/><lb ed="R095" n="1006a17"/>謂聞思慧等。爲出世智因。起之不頓。故名爲漸。三敎
<lb ed="X" n="0398b06"/><lb ed="R095" n="1006a18"/>說修成就大。謂卽修慧。眞修契實。如於正證。可寄言
<lb ed="X" n="0398b07"/><lb ed="R095" n="1006b01"/>詮。故名敎說。敎說二字。正揀義大。非如果分不可說
<lb ed="X" n="0398b08"/><lb ed="R095" n="1006b02"/>故。前二不似正證。體非玄妙。不假言揀。但爲出世智
<lb ed="X" n="0398b09"/><lb ed="R095" n="1006b03"/>因。故並稱因。當分獲得。三皆成就。此三地位。爲在何
<lb ed="X" n="0398b10"/><lb ed="R095" n="1006b04"/>所。此有二意。一約初地。則前二容在地前。地加行故。
<lb ed="X" n="0398b11"/><lb ed="R095" n="1006b05"/>後一唯居地上。二約通說。地地之中。加行修等。慈悲
<lb ed="X" n="0398b12"/><lb ed="R095" n="1006b06"/>願力。卽是因成。聞思慧等。卽爲因漸。正證後得。皆敎
<lb ed="X" n="0398b13"/><lb ed="R095" n="1006b07"/>說修。</p><p xml:id="pX58p0398b1303" cb:place="inline">緣起等者。太一曰。所言因者。謂方便緣修。體窮
<lb ed="X" n="0398b14"/><lb ed="R095" n="1006b08"/>位滿。卽普賢是也。</p>
<lb ed="X" n="0398b15"/><lb ed="R095" n="1006b09"/><p xml:id="pX58p0398b1501">此二下二示雙融地疏曰。<note place="inline">亦是叙賢首文</note>三約雙融。此上六
<lb ed="X" n="0398b16"/><lb ed="R095" n="1006b10"/>中。各說卽無說。無說卽說。無二俱融。准思可見。又果
<lb ed="X" n="0398b17"/><lb ed="R095" n="1006b11"/>海離緣。故不可說。所證就緣。是則可說。二所證非修。
<lb ed="X" n="0398b18"/><lb ed="R095" n="1006b12"/>故不可說。能證修起。是則可說。三正證離相。故不可
<lb ed="X" n="0398b19"/><lb ed="R095" n="1006b13"/>說。後得帶相。是則可說。四後得無分別。故不可說。加
<lb ed="X" n="0398b20"/><lb ed="R095" n="1006b14"/>行有意言。是則可說。五加行觀無分別。故不可說。寄
<lb ed="X" n="0398b21"/><lb ed="R095" n="1006b15"/>法表地。是則可說。此上不可說。皆各不異於可說。以
<lb ed="X" n="0398b22"/><lb ed="R095" n="1006b16"/>眞理普徧故。可說不異不可說。以緣修無性故。是故
<lb ed="X" n="0398b23"/><lb ed="R095" n="1006b17"/>下文。雖說一分。義亦不少。故論云。如實滿足攝取故。
<lb ed="X" n="0398b24"/><lb ed="R095" n="1006b18"/>評曰。三約下科名同此。上下義意同。</p>
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0398c" n="0398c"/>
<lb ed="X" n="0398c01"/><lb ed="R095" n="1007a01"/><p xml:id="pX58p0398c0101">就普下二就普因彰不共二。初分門。就普賢者。太一
<lb ed="X" n="0398c02"/><lb ed="R095" n="1007a02"/>曰。雖始起於妙德。圓滿在稱周。故隱文殊。獨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0398002" n="0398002"/>言普賢
<lb ed="X" n="0398c03"/><lb ed="R095" n="1007a03"/>也。可堂曰。分相者。方便無體。莫不皆空。究<anchor xml:id="nkr_note_orig_0398003" n="0398003"/>究正乘。坐
<lb ed="X" n="0398c04"/><lb ed="R095" n="1007a04"/>斷法界。該攝則三乘無<anchor xml:id="nkr_note_add_0398c0401" n="0398c0401"/><anchor xml:id="beg0398c0401" n="0398c0401"/>已<anchor xml:id="end0398c0401"/>。普法所成。舊曰。圓融無是
<lb ed="X" n="0398c05"/><lb ed="R095" n="1007a05"/>普法。色卽是空。空中無色。三卽是一。一內無三。故曰
<lb ed="X" n="0398c06"/><lb ed="R095" n="1007a06"/>三乘竟必有盡。若爾。則餘乘皆盡。唯有一乘。云何是
<lb ed="X" n="0398c07"/><lb ed="R095" n="1007a07"/>中更容他物。是故二門共詮別旨。</p>
<lb ed="X" n="0398c08"/><lb ed="R095" n="1007a08"/><p xml:id="pX58p0398c0801">分相下二隨釋二。初分相門四。初權實分宗。分相門
<lb ed="X" n="0398c09"/><lb ed="R095" n="1007a09"/>者。分別三一敎相差別也。下文曰。良由此法。出情難
<lb ed="X" n="0398c10"/><lb ed="R095" n="1007a10"/>信。是故聖者將彼三乘。對比決之別敎一乘。別於三
<lb ed="X" n="0398c11"/><lb ed="R095" n="1007a11"/>乘者。太一曰。別敎者別於三乘。淸凉曰。後一直顯本
<lb ed="X" n="0398c12"/><lb ed="R095" n="1007a12"/>法一向不共。又曰。唯後一是不共一乘。智論指此。以
<lb ed="X" n="0398c13"/><lb ed="R095" n="1007a13"/>爲不共。大品等經。共二乘說故。又曰。別卽不共。不共
<lb ed="X" n="0398c14"/><lb ed="R095" n="1007a14"/>頓實故。又曰。不共二乘。然一與三。於五敎中。有乎二
<lb ed="X" n="0398c15"/><lb ed="R095" n="1007a15"/>說。一前諸敎爲三乘。後一爲一乘。略如前引。廣如孔
<lb ed="X" n="0398c16"/><lb ed="R095" n="1007a16"/>目問答探玄雜章。二者以始小爲三乘。後三爲一乘。
<lb ed="X" n="0398c17"/><lb ed="R095" n="1007a17"/>備如華嚴圓覺疏等。所以爾者。終頓二敎。進退殊故。
<lb ed="X" n="0398c18"/><lb ed="R095" n="1007a18"/>若約皆爲三人。則中三爲三。若約泯二異前。則後三
<lb ed="X" n="0398c19"/><lb ed="R095" n="1007b01"/>皆一。故太一曰。若後破執成正義。則是終敎。則一切
<lb ed="X" n="0398c20"/><lb ed="R095" n="1007b02"/>衆生皆有佛性。大乘涅槃四句佛性者。非小乘及迴
<lb ed="X" n="0398c21"/><lb ed="R095" n="1007b03"/>心人。則是頓敎終敎佛性。及大槃涅般。從是<anchor xml:id="nkr_note_add_0398c2101" n="0398c2101"/><anchor xml:id="beg0398c2101" n="0398c2101"/>已<anchor xml:id="end0398c2101"/>後。亦
<lb ed="X" n="0398c22"/><lb ed="R095" n="1007b04"/>說後三爲一。前二爲三。今章正用前說。勒成文體。思
<lb ed="X" n="0398c23"/><lb ed="R095" n="1007b05"/>之可見。</p>
<lb ed="X" n="0398c24"/><lb ed="R095" n="1007b06"/><p xml:id="pX58p0398c2401">如法下二以經印定。如法華等者。卽太一謂。法華經
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0399a" n="0399a"/>
<lb ed="X" n="0399a01"/><lb ed="R095" n="1007b07"/>云。三界外別索大牛之車也。</p>
<lb ed="X" n="0399a02"/><lb ed="R095" n="1007b08"/><p xml:id="pX58p0399a0201">然此下三雲張聖言三。初標示。問章家望至相尙華
<lb ed="X" n="0399a03"/><lb ed="R095" n="1007b09"/>瞻如何。答十義差別。始末均融。理數應然。庸詎責讓。
<lb ed="X" n="0399a04"/><lb ed="R095" n="1007b10"/>況爲義豐文約。勒成斯章者也。又如起信。根本不過
<lb ed="X" n="0399a05"/><lb ed="R095" n="1007b11"/>一卷。而末論成帙。豈亦得失爲論。問小鈔云。然大乘
<lb ed="X" n="0399a06"/><lb ed="R095" n="1007b12"/>與一乘異者。法相宗學人。多不信之。故華嚴藏和尙。
<lb ed="X" n="0399a07"/><lb ed="R095" n="1007b13"/>製五敎義分齊文中。料揀大乘一乘十義差別。都引
<lb ed="X" n="0399a08"/><lb ed="R095" n="1007b14"/>二十餘部經論證之。故知學識寡淺者。難免謗法如
<lb ed="X" n="0399a09"/><lb ed="R095" n="1007b15"/>何。答文章以意爲主。以意逆志。方得之矣。何者。且此
<lb ed="X" n="0399a10"/><lb ed="R095" n="1007b16"/>釋大經。通揀前四。彼疏圓覺。獨貶權三。輙以圭山一
<lb ed="X" n="0399a11"/><lb ed="R095" n="1007b17"/>時引成癈替。賢首千載衡量。其可得乎。不然。如光宅
<lb ed="X" n="0399a12"/><lb ed="R095" n="1007b18"/>四乘。豈以吾祖。引證彼昔日之實。便與今日之實無
<lb ed="X" n="0399a13"/><lb ed="R095" n="1008a01"/>殊。思之。</p>
<lb ed="X" n="0399a14"/><lb ed="R095" n="1008a02"/><p xml:id="pX58p0399a1401">一權下二正釋十。一權實差別三。初引喩明權實三。
<lb ed="X" n="0399a15"/><lb ed="R095" n="1008a03"/>初正顯相。權實者。此約究竟方便以明。方便者。權施
<lb ed="X" n="0399a16"/><lb ed="R095" n="1008a04"/>也。於五敎中。後一究竟。前四方便。問終頓名實。何以
<lb ed="X" n="0399a17"/><lb ed="R095" n="1008a05"/>爲權。答三四二敎。雖則泯二異前。而對三顯一。曲巧
<lb ed="X" n="0399a18"/><lb ed="R095" n="1008a06"/>順機。亦名爲權敎。問大經疏叙光宅云。若依昔未顯
<lb ed="X" n="0399a19"/><lb ed="R095" n="1008a07"/>說。一切具有如來知見。根敗之種。今並說成。則今昔
<lb ed="X" n="0399a20"/><lb ed="R095" n="1008a08"/>有異。配此如何。答但了彼文。自知霄壤。圭山曰。法華
<lb ed="X" n="0399a21"/><lb ed="R095" n="1008a09"/>之前。亦有一實。謂對一類利根。頓說如來藏性眞常
<lb ed="X" n="0399a22"/><lb ed="R095" n="1008a10"/>之理。又諸般若及淨名之類。皆密約實理。彈呵二乘。
<lb ed="X" n="0399a23"/><lb ed="R095" n="1008a11"/>但以機聞各殊。不兼權敎。故迦葉自責云。譬如根敗
<lb ed="X" n="0399a24"/><lb ed="R095" n="1008a12"/>之士。其於五欲。不能復利。如是聲聞。諸結斷者。於佛
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0399b" n="0399b"/>
<lb ed="X" n="0399b01"/><lb ed="R095" n="1008a13"/>法中。無所復益。<note place="inline">自知不成佛也</note>又云。我等何爲永絕其根。於
<lb ed="X" n="0399b02"/><lb ed="R095" n="1008a14"/>此大乘。<anchor xml:id="nkr_note_add_0399b0201" n="0399b0201"/><anchor xml:id="beg0399b0201" n="0399b0201"/>已<anchor xml:id="end0399b0201"/>如敗種。此顯煩惱<anchor xml:id="nkr_note_add_0399b0202" n="0399b0202"/><anchor xml:id="beg0399b0202" n="0399b0202"/>已<anchor xml:id="end0399b0202"/>斷不能生也。今法華
<lb ed="X" n="0399b03"/><lb ed="R095" n="1008a15"/>三根聲聞。皆與授記。一切聲聞。不在此會。令轉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0399001" n="0399001"/>演說。
<lb ed="X" n="0399b04"/><lb ed="R095" n="1008a16"/>一切衆生。皆是吾子。開權會權。唯是一實。法華云妙。
<lb ed="X" n="0399b05"/><lb ed="R095" n="1008a17"/>妙在於此。然所歸之實。卽昔實也。但以昔未會今會
<lb ed="X" n="0399b06"/><lb ed="R095" n="1008a18"/>之。而爲妙矣。乃至但光宅不顯出昔日自有一乘實
<lb ed="X" n="0399b07"/><lb ed="R095" n="1008b01"/>敎。<note place="inline">法華唯會昔權。不會昔實。昔實不滯方便故</note>而乃唯說法華爲實。則抑
<lb ed="X" n="0399b08"/><lb ed="R095" n="1008b02"/>諸大乘了義之經。斯爲缺事。四乘之義。敎理善成。釋
<lb ed="X" n="0399b09"/><lb ed="R095" n="1008b03"/>曰。圭山旣不會實。豈獨淸凉會之。祇由光宅。並以昔
<lb ed="X" n="0399b10"/><lb ed="R095" n="1008b04"/>經屬權屬會故。淸凉特列數科而破之。今却謂淸凉
<lb ed="X" n="0399b11"/><lb ed="R095" n="1008b05"/>此科通會昔實。何昧之甚耶。若云光宅不分昔實。一
<lb ed="X" n="0399b12"/><lb ed="R095" n="1008b06"/>渾會之。故成其違。淸凉分出昔實。然後却約實體不
<lb ed="X" n="0399b13"/><lb ed="R095" n="1008b07"/>足。並皆屬會。故成其順者。是則於昔權實。雖分與不
<lb ed="X" n="0399b14"/><lb ed="R095" n="1008b08"/>分爲異。而一等是會。正猶五十步笑百步。雖遠近不
<lb ed="X" n="0399b15"/><lb ed="R095" n="1008b09"/>同。一等是走。奚必淸凉是。而光宅非。若光宅云。我正
<lb ed="X" n="0399b16"/><lb ed="R095" n="1008b10"/>約實體不足。總撥爲權。故皆會耳。則淸凉之破。徒騁
<lb ed="X" n="0399b17"/><lb ed="R095" n="1008b11"/>繁文。以燕代燕。何克之有。豈淸凉若是之黨<anchor xml:id="nkr_note_add_0399b1701" n="0399b1701"/><anchor xml:id="beg0399b1701" n="0399b1701"/>己<anchor xml:id="end0399b1701"/>行人
<lb ed="X" n="0399b18"/><lb ed="R095" n="1008b12"/>耶。問何故鈔云。一乘三乘。昔權今實。實體不足。皆屬
<lb ed="X" n="0399b19"/><lb ed="R095" n="1008b13"/>法華等耶。答法華但會昔日權敎。歸今一乘。不會昔
<lb ed="X" n="0399b20"/><lb ed="R095" n="1008b14"/>實。昔實本是一乘故。無同此體。不假會之。如轉識成
<lb ed="X" n="0399b21"/><lb ed="R095" n="1008b15"/>智之時。不轉識體。識體本淨。是無垢識故。妙哉此義。
<lb ed="X" n="0399b22"/><lb ed="R095" n="1008b16"/>誰人得知。取要而言。但可將今家始敎爲權。後三爲
<lb ed="X" n="0399b23"/><lb ed="R095" n="1008b17"/>實。配彼一乘三乘。昔權今實。故鎭國曰。法華云。決了
<lb ed="X" n="0399b24"/><lb ed="R095" n="1008b18"/>聲聞法。餘諸聲聞衆。亦當復如是。又曰。引法華有二
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0399c" n="0399c"/>
<lb ed="X" n="0399c01"/><lb ed="R095" n="1009a01"/>文。以證定性二乘皆成佛義。一卽法師品。藥王汝當
<lb ed="X" n="0399c02"/><lb ed="R095" n="1009a02"/>知。如是諸人等。不聞法華經。去佛智甚遠。若聞是深
<lb ed="X" n="0399c03"/><lb ed="R095" n="1009a03"/>經。決了聲聞法。是諸經之王。聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0399c0301" n="0399c0301"/><anchor xml:id="beg0399c0301" n="0399c0301"/>已<anchor xml:id="end0399c0301"/>諦思惟。當知此人
<lb ed="X" n="0399c04"/><lb ed="R095" n="1009a04"/>等。近於佛智慧。釋曰。旣言決了聲聞法。明昔淨名等
<lb ed="X" n="0399c05"/><lb ed="R095" n="1009a05"/>經聲聞。如根敗之士。其於五欲。不能復利。及如燋糓
<lb ed="X" n="0399c06"/><lb ed="R095" n="1009a06"/>芽。佛名經說。如燋糓芽。雖逢春陽。無希秋實。及深密
<lb ed="X" n="0399c07"/><lb ed="R095" n="1009a07"/>等。說於定性不得成佛。三乘聖人心皆猶豫。今皆作
<lb ed="X" n="0399c08"/><lb ed="R095" n="1009a08"/>佛。故云決了第一。經云。菩薩聞是法。疑網皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0399c0801" n="0399c0801"/><anchor xml:id="beg0399c0801" n="0399c0801"/>已<anchor xml:id="end0399c0801"/>除。千
<lb ed="X" n="0399c09"/><lb ed="R095" n="1009a09"/>二百羅漢。悉亦當作佛。故云決了。復恐人云。千二百
<lb ed="X" n="0399c10"/><lb ed="R095" n="1009a10"/>外。定性聲聞。卽不作佛。故引次文。卽五百弟子授記
<lb ed="X" n="0399c11"/><lb ed="R095" n="1009a11"/>品初。千二百人。悉皆求記。如來先授陳如作佛。次授
<lb ed="X" n="0399c12"/><lb ed="R095" n="1009a12"/>五百。末後偈云。其五百比丘。次第當作佛。同號曰普
<lb ed="X" n="0399c13"/><lb ed="R095" n="1009a13"/>明。轉次而授記。我滅度之後。某甲當作佛。其所化世
<lb ed="X" n="0399c14"/><lb ed="R095" n="1009a14"/>間。亦如我今日。國土之嚴淨。及諸神通力。菩薩聲聞
<lb ed="X" n="0399c15"/><lb ed="R095" n="1009a15"/>衆。正法及像法。壽命劫多少。皆如上所說。迦葉汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0399c1501" n="0399c1501"/><anchor xml:id="beg0399c1501" n="0399c1501"/>已<anchor xml:id="end0399c1501"/>
<lb ed="X" n="0399c16"/><lb ed="R095" n="1009a16"/>知。五百自在者。餘諸聲聞衆。亦當復如是。其不在此
<lb ed="X" n="0399c17"/><lb ed="R095" n="1009a17"/>會。汝當爲宣說。釋曰。據此。非唯列千二百。則靈山之
<lb ed="X" n="0399c18"/><lb ed="R095" n="1009a18"/>會。萬二千人。五千拂席增上慢者。應是聲聞。不廁靈
<lb ed="X" n="0399c19"/><lb ed="R095" n="1009b01"/>山法華勝會者。令此會中聲聞菩薩。轉爲授記。餘如
<lb ed="X" n="0399c20"/><lb ed="R095" n="1009b02"/>玄中。又亦可以始終二敎。収彼四乘。<note place="inline">但揀昔實法華不會</note>鎭國
<lb ed="X" n="0399c21"/><lb ed="R095" n="1009b03"/>曰。然法華漸敎之終。將收敗種。加令其去。激勵在會。
<lb ed="X" n="0399c22"/><lb ed="R095" n="1009b04"/>使其信受。此經頓敎之始。爲顯深勝。留使不聞。令諸
<lb ed="X" n="0399c23"/><lb ed="R095" n="1009b05"/>後學。修見聞種。又曰。然法華下。會釋二經。此依化儀。
<lb ed="X" n="0399c24"/><lb ed="R095" n="1009b06"/>漸頓二敎。通釋經意。法華是漸者。化儀漸故。先說三
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0400a" n="0400a"/>
<lb ed="X" n="0400a01"/><lb ed="R095" n="1009b07"/>乘。引導衆生。然後但以大乘。而度脫之。故云漸也。非
<lb ed="X" n="0400a02"/><lb ed="R095" n="1009b08"/>法門爲漸。言將收敗種者。義如前引。謂二乘結斷。如
<lb ed="X" n="0400a03"/><lb ed="R095" n="1009b09"/>根敗士。無利五欲。如燋糓子。不能生芽。卽昔敎意。今
<lb ed="X" n="0400a04"/><lb ed="R095" n="1009b10"/>至法華。三根聲聞。皆得記別。不在此會。亦爲宣陳。則
<lb ed="X" n="0400a05"/><lb ed="R095" n="1009b11"/>燋糓生芽。盲龍規聽。死屍再起。寒<g ref="#CB01926">灰</g>薰熱。而言將収
<lb ed="X" n="0400a06"/><lb ed="R095" n="1009b12"/>者。尙未廣說。先且行之。使在會者。自欣多幸。故云篤
<lb ed="X" n="0400a07"/><lb ed="R095" n="1009b13"/>勵。是以經云。此衆無枝葉。唯有諸貞實。門中云繁柯
<lb ed="X" n="0400a08"/><lb ed="R095" n="1009b14"/>旣亡。則貞榦存焉。廣說之後。方復収之。故不在會。亦
<lb ed="X" n="0400a09"/><lb ed="R095" n="1009b15"/>令爲說。言此經頓敎之始者。初成頓說。故未有滯權。
<lb ed="X" n="0400a10"/><lb ed="R095" n="1009b16"/>不須引行。直彰不共。顯法難思。在會不聞。由無因種。
<lb ed="X" n="0400a11"/><lb ed="R095" n="1009b17"/>若修因種。于何不聞。故云令修見聞種。評曰。縱不信
<lb ed="X" n="0400a12"/><lb ed="R095" n="1009b18"/>彼圭山。則此淸凉亦可信矣。勿得妄執。然則可堂縱
<lb ed="X" n="0400a13"/><lb ed="R095" n="1010a01"/>奪。且有過乎。曰古之君子。過則改之。今之君子。過則
<lb ed="X" n="0400a14"/><lb ed="R095" n="1010a02"/>順之也。問但會權三爲卽<anchor xml:id="nkr_note_add_0400a1401" n="0400a1401"/><anchor xml:id="beg0400a1401" n="0400a1401"/>已<anchor xml:id="end0400a1401"/>否。答通會權實三乘。迺
<lb ed="X" n="0400a15"/><lb ed="R095" n="1010a03"/>是吾宗大義。非光宅法師所得也。如下文說。問此中
<lb ed="X" n="0400a16"/><lb ed="R095" n="1010a04"/>羊鹿爲愚法耶。通大耶。答此有三說。一云愚法。一云
<lb ed="X" n="0400a17"/><lb ed="R095" n="1010a05"/>通大。一云俱。今從第二。太一云。聲聞等爲窮子。是其
<lb ed="X" n="0400a18"/><lb ed="R095" n="1010a06"/>所引。故知小乘外別有三乘。又准天台藏敎。斷而未
<lb ed="X" n="0400a19"/><lb ed="R095" n="1010a07"/>動。無量義經。斷而動故非愚法。四衢者。覺鈔云四諦。
<lb ed="X" n="0400a20"/><lb ed="R095" n="1010a08"/>大白下。眞元曰。法華大車。以況佛智。</p>
<lb ed="X" n="0400a21"/><lb ed="R095" n="1010a09"/><p xml:id="pX58p0400a2101">若彼下二遮異解。古有難云。方便品偈。叙昔說小是
<lb ed="X" n="0400a22"/><lb ed="R095" n="1010a10"/>方便。不叙大是方便。當知佛子大乘非方便。那忽有
<lb ed="X" n="0400a23"/><lb ed="R095" n="1010a11"/>索。文句第五答曰。汝不聞。壽量品中。我小出家。得三
<lb ed="X" n="0400a24"/><lb ed="R095" n="1010a12"/>菩提。乃至中間。若小若大。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0400a2401" n="0400a2401"/><anchor xml:id="beg0400a2401" n="0400a2401"/>己<anchor xml:id="end0400a2401"/>若他。皆我方便。諸佛
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0400b" n="0400b"/>
<lb ed="X" n="0400b01"/><lb ed="R095" n="1010a13"/>亦然。寧得不索。亦不下。古又難曰。二是方便可言索。
<lb ed="X" n="0400b02"/><lb ed="R095" n="1010a14"/>文云。唯此一事實。餘二則非眞。以此推之。但二索一
<lb ed="X" n="0400b03"/><lb ed="R095" n="1010a15"/>不索。彼又答曰。被會絕待之唯一。一外更無法。昔待
<lb ed="X" n="0400b04"/><lb ed="R095" n="1010a16"/>二之唯一。一外更有法。一名同而體異。闇執瓦爍魚
<lb ed="X" n="0400b05"/><lb ed="R095" n="1010a17"/>目。謂夜光月形。愚<g ref="#CB07416">蚩</g>而智愍。</p>
<lb ed="X" n="0400b06"/><lb ed="R095" n="1010a18"/><p xml:id="pX58p0400b0601">是故下三示經本。文句曰。索有三意。一大機有感果
<lb ed="X" n="0400b07"/><lb ed="R095" n="1010b01"/>之義。機中論索。二情中密求。爲得爲不得。三發言索。
<lb ed="X" n="0400b08"/><lb ed="R095" n="1010b02"/>卽是慇懃三請也。昔敎之中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0400b0801" n="0400b0801"/><anchor xml:id="beg0400b0801" n="0400b0801"/>已<anchor xml:id="end0400b0801"/>有二求。但未發言。至
<lb ed="X" n="0400b09"/><lb ed="R095" n="1010b03"/>於今日。具此三索。問昔出宅索三。是機情索者。文云。
<lb ed="X" n="0400b10"/><lb ed="R095" n="1010b04"/>如先所許。此乃求三。何闕求一。答出外不見。必有異
<lb ed="X" n="0400b11"/><lb ed="R095" n="1010b05"/>途。將昔許三。以求異意耳。亦得是索一也。</p>
<lb ed="X" n="0400b12"/><lb ed="R095" n="1010b06"/><p xml:id="pX58p0400b1201">此中下二合法顯索果。文句曰。若依大品云。是乘從
<lb ed="X" n="0400b13"/><lb ed="R095" n="1010b07"/>三界出。到薩婆若中住。若未出時。<anchor xml:id="nkr_note_add_0400b1301" n="0400b1301"/><anchor xml:id="beg0400b1301" n="0400b1301"/>已<anchor xml:id="end0400b1301"/>乘是乘。爭出火
<lb ed="X" n="0400b14"/><lb ed="R095" n="1010b08"/>宅。何故復言。車在門外。若先在外。乘何而出。然乘通
<lb ed="X" n="0400b15"/><lb ed="R095" n="1010b09"/>因果。三十七品斷見思惑。皆是因乘。盡無生智。皆名
<lb ed="X" n="0400b16"/><lb ed="R095" n="1010b10"/>果乘。要因因乘。斷除惑盡。方得果乘盡無生智。故言
<lb ed="X" n="0400b17"/><lb ed="R095" n="1010b11"/>車在門外。但果正因傍。就果爲言。車在門外。若內因
<lb ed="X" n="0400b18"/><lb ed="R095" n="1010b12"/>斷結。運義名乘。外果不運。何得名乘。然果無斷惑之
<lb ed="X" n="0400b19"/><lb ed="R095" n="1010b13"/>運。要以盡無生智。入無餘涅槃。方是好運也。</p>
<lb ed="X" n="0400b20"/><lb ed="R095" n="1010b14"/><p xml:id="pX58p0400b2001">問二下三作問以伸釋四。初二乘有果不索問。文句
<lb ed="X" n="0400b21"/><lb ed="R095" n="1010b15"/>曰。若乘因到果。何意方更索車。</p>
<lb ed="X" n="0400b22"/><lb ed="R095" n="1010b16"/><p xml:id="pX58p0400b2201">答依下二三車無得應索答二。初立理作答二。一引
<lb ed="X" n="0400b23"/><lb ed="R095" n="1010b17"/>經正答。大乘者卽是一乘。若望下二約宗料揀。是故
<lb ed="X" n="0400b24"/><lb ed="R095" n="1010b18"/>下經曰。各各與之。不宜差別。文句曰。不移本習。而示
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0400c" n="0400c"/>
<lb ed="X" n="0400c01"/><lb ed="R095" n="1011a01"/>眞實。如身子於智慧。開佛知見。目連於禪定。開佛知
<lb ed="X" n="0400c02"/><lb ed="R095" n="1011a02"/>見等。</p>
<lb ed="X" n="0400c03"/><lb ed="R095" n="1011a03"/><p xml:id="pX58p0400c0301">爲欲下二通伸迴意三。初正示。文句曰。今文具有請
<lb ed="X" n="0400c04"/><lb ed="R095" n="1011a04"/>與歡喜。法說中千二百人。身子爲首。慇懃三請。菩薩
<lb ed="X" n="0400c05"/><lb ed="R095" n="1011a05"/>衆中。彌勒爲首。佛口所生子。大數有八萬。合掌以敬
<lb ed="X" n="0400c06"/><lb ed="R095" n="1011a06"/>心。欲聞具足道。譬說之初。身子爲中根人請。又總爲
<lb ed="X" n="0400c07"/><lb ed="R095" n="1011a07"/>四衆請。傍爲下根請。文云。善哉世尊。願爲四衆。說其
<lb ed="X" n="0400c08"/><lb ed="R095" n="1011a08"/>因緣。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0400001" n="0400001"/>法許云。汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0400c0801" n="0400c0801"/><anchor xml:id="beg0400c0801" n="0400c0801"/>已<anchor xml:id="end0400c0801"/>慇懃三請。豈得不說。譬說許云。當
<lb ed="X" n="0400c09"/><lb ed="R095" n="1011a09"/>以譬喩更明此義。因緣許云。我及汝等。宿世因緣。吾
<lb ed="X" n="0400c10"/><lb ed="R095" n="1011a10"/>今當說。法說竟。身子歡喜。譬說竟。迦葉等歡喜。宿世
<lb ed="X" n="0400c11"/><lb ed="R095" n="1011a11"/>說竟。樓那歡喜。又合譬文云。令諸子等。日夜劫數。常
<lb ed="X" n="0400c12"/><lb ed="R095" n="1011a12"/>得遊戲。與諸菩薩。乘是寶乘。直至道場。故云。爲欲等
<lb ed="X" n="0400c13"/><lb ed="R095" n="1011a13"/>也。若不下二揩定。古有難云。若菩薩索。菩薩應領解。
<lb ed="X" n="0400c14"/><lb ed="R095" n="1011a14"/>領解旣無。故知不索。文句答曰。汝不聞。法說竟天龍
<lb ed="X" n="0400c15"/><lb ed="R095" n="1011a15"/>四衆皆領解。其非菩薩。謂是何耶。</p><p xml:id="pX58p0400c1514" cb:place="inline">以至下三結示。經
<lb ed="X" n="0400c16"/><lb ed="R095" n="1011a16"/>云。如彼長者。見諸子等安隱得出火宅。到無畏處。自
<lb ed="X" n="0400c17"/><lb ed="R095" n="1011a17"/>謂財富無量。等以大車而賜諸子。</p>
<lb ed="X" n="0400c18"/><lb ed="R095" n="1011a18"/><p xml:id="pX58p0400c1801">問臨下。三克示三車虗實問。</p>
<lb ed="X" n="0400c19"/><lb ed="R095" n="1011b01"/><p xml:id="pX58p0400c1901">答實下。四方便二義俱通答。圭山曰。因同而宗異。此
<lb ed="X" n="0400c20"/><lb ed="R095" n="1011b02"/>義實爲玄也。然文句曰。今佛與世。四十餘年。始顯眞
<lb ed="X" n="0400c21"/><lb ed="R095" n="1011b03"/>實。而上來具引者。是則用夫彼文。成此之義。妙之至
<lb ed="X" n="0400c22"/><lb ed="R095" n="1011b04"/>也。二敎義差別。敎者因也。義者果也。因果不同。故云
<lb ed="X" n="0400c23"/><lb ed="R095" n="1011b05"/>差別。於中三。初正明。下文曰。或敎義俱敎。以三乘望
<lb ed="X" n="0400c24"/><lb ed="R095" n="1011b06"/>一乘故。或敎義俱義。以一乘望三乘故。</p>
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0401a" n="0401a"/>
<lb ed="X" n="0401a01"/><lb ed="R095" n="1011b07"/><p xml:id="pX58p0401a0101">是故下二引證。亦不下三遮謬。亦同二乘俱不得故
<lb ed="X" n="0401a02"/><lb ed="R095" n="1011b08"/>者。演義曰。羊鹿是虗指。出門不上車。牛車若是實。出
<lb ed="X" n="0401a03"/><lb ed="R095" n="1011b09"/>門卽合上。牛車亦不上。明三皆虗指。約法說者。昔指
<lb ed="X" n="0401a04"/><lb ed="R095" n="1011b10"/>三乘。三界門外。二乘出三界。無有眞實證。菩薩出界。
<lb ed="X" n="0401a05"/><lb ed="R095" n="1011b11"/>豈有眞實證。俱無實證。名不上車。明知三乘皆是權
<lb ed="X" n="0401a06"/><lb ed="R095" n="1011b12"/>設<note place="inline">尋敎至義卽敎理二量</note>。</p>
<lb ed="X" n="0401a07"/><lb ed="R095" n="1011b13"/><p xml:id="pX58p0401a0701">三所期差別四。初正明。文句曰。本求羊鹿水牛。期出
<lb ed="X" n="0401a08"/><lb ed="R095" n="1011b14"/>分段。今得白牛。盡於變易。過本所望。豈不歡喜。是故
<lb ed="X" n="0401a09"/><lb ed="R095" n="1011b15"/>下二引證。亦不下三遮謬。</p><p xml:id="pX58p0401a0911" cb:place="inline">良以下四結成。</p>
<lb ed="X" n="0401a10"/><lb ed="R095" n="1011b16"/><p xml:id="pX58p0401a1001">四德量差別二。初同敎二。初示相。謂宅下三中大乘。
<lb ed="X" n="0401a11"/><lb ed="R095" n="1011b17"/>而露下一乘。又彼下准知。</p><p xml:id="pX58p0401a1111" cb:place="inline">此等下二結指。復古記曰。
<lb ed="X" n="0401a12"/><lb ed="R095" n="1011b18"/>同者。同前諸敎三乘。故名同也。此爲同敎得名所以。
<lb ed="X" n="0401a13"/><lb ed="R095" n="1012a01"/>卽能同名同。今不取者。若作此解。則與集玄曰。但於
<lb ed="X" n="0401a14"/><lb ed="R095" n="1012a02"/>別敎。法體之內。約於一分。似頓實義。立爲同敎。何異
<lb ed="X" n="0401a15"/><lb ed="R095" n="1012a03"/>設使眞如章。同敎門者。則與三乘義同。則不合引善
<lb ed="X" n="0401a16"/><lb ed="R095" n="1012a04"/>財。見三千塵數知識。以三千知識。太一列屬別敎。如
<lb ed="X" n="0401a17"/><lb ed="R095" n="1012a05"/>自海水。故況義同。言非同敎得名所以也。今釋曰。同
<lb ed="X" n="0401a18"/><lb ed="R095" n="1012a06"/>猶通也。爲通三乘。故名爲同。云云。</p>
<lb ed="X" n="0401a19"/><lb ed="R095" n="1012a07"/><p xml:id="pX58p0401a1901">又彼下二別敎二。初示相。又彼等者。亦三中大乘。太
<lb ed="X" n="0401a20"/><lb ed="R095" n="1012a08"/>一曰。一相孤門。下文曰。隨機少說。一相一寂。一味理
<lb ed="X" n="0401a21"/><lb ed="R095" n="1012a09"/>等。非窮盡說。</p><p xml:id="pX58p0401a2106" cb:place="inline">此則下一乘。大師曰。理無孤起。必眷屬
<lb ed="X" n="0401a22"/><lb ed="R095" n="1012a10"/>圍繞。又曰。以自爲主。望他爲伴。重重無盡。</p><p xml:id="pX58p0401a2217" cb:place="inline">是故下引
<lb ed="X" n="0401a23"/><lb ed="R095" n="1012a11"/>證。</p><p xml:id="pX58p0401a2302" cb:place="inline">無量下牒釋。</p><p xml:id="pX58p0401a2307" cb:place="inline">此義下指經。非華嚴宗。無有斯理。</p><p xml:id="pX58p0401a2320" cb:place="inline">此
<lb ed="X" n="0401a24"/><lb ed="R095" n="1012a12"/>約下二結指。</p>
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0401b" n="0401b"/>
<lb ed="X" n="0401b01"/><lb ed="R095" n="1012a13"/><p xml:id="pX58p0401b0101">五寄位差別三。如本下初引示寄乘。然彼經論。約寄
<lb ed="X" n="0401b02"/><lb ed="R095" n="1012a14"/>諸乘。顯諸地不同。今此却約寄位。顯諸乘差別。皆以
<lb ed="X" n="0401b03"/><lb ed="R095" n="1012a15"/>等者。祖曰。初地明施。復顯人王。卽是人乘。二地十善
<lb ed="X" n="0401b04"/><lb ed="R095" n="1012a16"/>生天。是欲天乘。三地八定。是色無色天乘。故以初三
<lb ed="X" n="0401b05"/><lb ed="R095" n="1012a17"/>爲人天乘。四地初斷俱生身見。觀於道品。同須陀洹。
<lb ed="X" n="0401b06"/><lb ed="R095" n="1012a18"/>五地四諦理。終寄阿羅漢。六地觀緣。寄於緣覺。七地
<lb ed="X" n="0401b07"/><lb ed="R095" n="1012b01"/>一切菩提分法。方便涉有。故寄三乘之中大乘菩薩。
<lb ed="X" n="0401b08"/><lb ed="R095" n="1012b02"/>八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0401b0801" n="0401b0801"/><anchor xml:id="beg0401b0801" n="0401b0801"/>已<anchor xml:id="end0401b0801"/>上。以得自在。故寄一乘法。</p><p xml:id="pX58p0401b0815" cb:place="inline">若大下二進退折
<lb ed="X" n="0401b09"/><lb ed="R095" n="1012b03"/>理。若大等牒計。七地下進析。又不下退析。是故下配
<lb ed="X" n="0401b10"/><lb ed="R095" n="1012b04"/>析。</p><p xml:id="pX58p0401b1002" cb:place="inline">問若下三結問會釋。卽第十五卷。二乘等者。指就
<lb ed="X" n="0401b11"/><lb ed="R095" n="1012b05"/>勝門。</p>
<lb ed="X" n="0401b12"/><lb ed="R095" n="1012b06"/><p xml:id="pX58p0401b1201">六付屬差別四。初引經示敎。利喜者。國師曰。示義敎
<lb ed="X" n="0401b13"/><lb ed="R095" n="1012b07"/>行。旣得義利具解行。故成喜。</p><p xml:id="pX58p0401b1312" cb:place="inline">解云下二釋義。大卽菩
<lb ed="X" n="0401b14"/><lb ed="R095" n="1012b08"/>薩。探玄釋多劫六度曰。此同法華中。若不信此法。當
<lb ed="X" n="0401b15"/><lb ed="R095" n="1012b09"/>於如來餘深法中。示敎利喜。小若愚法。卽異時三乘。</p>
<lb ed="X" n="0401b16"/><lb ed="R095" n="1012b10"/><p xml:id="pX58p0401b1601">亦不下三遮謬。</p><p xml:id="pX58p0401b1607" cb:place="inline">是故下四顯宗。</p>
<lb ed="X" n="0401b17"/><lb ed="R095" n="1012b11"/><p xml:id="pX58p0401b1701">七根緣受者。差別卽根器機緣受行之者。於中二。如
<lb ed="X" n="0401b18"/><lb ed="R095" n="1012b12"/>此下初引示。佛陀三藏曰。漸敎之機。縱使三阿僧祇
<lb ed="X" n="0401b19"/><lb ed="R095" n="1012b13"/>修滿。若更迴心。得入頓敎大乘信位。若不迴心。以不
<lb ed="X" n="0401b20"/><lb ed="R095" n="1012b14"/>信不聞故。名一闡提。</p><p xml:id="pX58p0401b2009" cb:place="inline">解云下二略釋。文處可見。</p>
<lb ed="X" n="0401b21"/><lb ed="R095" n="1012b15"/><p xml:id="pX58p0401b2101">八難信易信差別二。初引示。淸凉曰。三乘之信。展轉
<lb ed="X" n="0401b22"/><lb ed="R095" n="1012b16"/>難得。況於一乘。明文昭然。權實有據。解云下二略釋。
<lb ed="X" n="0401b23"/><lb ed="R095" n="1012b17"/>信滿攝位。如行位中列。</p>
<lb ed="X" n="0401b24"/><lb ed="R095" n="1012b18"/><p xml:id="pX58p0401b2401">九約敎顯理差別二。初引示。唐經曰。若有衆生。心下
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0401c" n="0401c"/>
<lb ed="X" n="0401c01"/><lb ed="R095" n="1013a01"/>劣。爲彼演說聲聞行。若心明利樂辟支。則爲彼說中
<lb ed="X" n="0401c02"/><lb ed="R095" n="1013a02"/>乘道。若有慈悲樂饒益。爲說菩薩所行事。若有最勝
<lb ed="X" n="0401c03"/><lb ed="R095" n="1013a03"/>智慧心。則示如來無上法。探玄曰。以此文證。知有一
<lb ed="X" n="0401c04"/><lb ed="R095" n="1013a04"/>乘。及頓敎三乘差別。淸凉曰。旣特云最勝智心。示如
<lb ed="X" n="0401c05"/><lb ed="R095" n="1013a05"/>來法權實明矣。故纓絡經中。說十種善。前九依三乘
<lb ed="X" n="0401c06"/><lb ed="R095" n="1013a06"/>人。各成三乘。第十名佛乘種性。謂初聞佛法。卽發佛
<lb ed="X" n="0401c07"/><lb ed="R095" n="1013a07"/>心。唯觀如如。修佛智慧。終不爲彼悲願纏心。一向不
<lb ed="X" n="0401c08"/><lb ed="R095" n="1013a08"/>起二乘作意。今第九地。正爲悲願。纏其心故。此云慈
<lb ed="X" n="0401c09"/><lb ed="R095" n="1013a09"/>悲樂饒益。明文若斯云何不信。</p>
<lb ed="X" n="0401c10"/><lb ed="R095" n="1013a10"/><p xml:id="pX58p0401c1001">解云下二略釋。等者。等初敎染淨卽空。云以此等者。
<lb ed="X" n="0401c11"/><lb ed="R095" n="1013a11"/>經又曰。佛子。此菩薩善能演說聲聞乘法獨覺乘法
<lb ed="X" n="0401c12"/><lb ed="R095" n="1013a12"/>菩薩乘法如來地法。疏曰。此法師位。能隨機宜說權
<lb ed="X" n="0401c13"/><lb ed="R095" n="1013a13"/>實。卽三乘一乘。解脫差別。各含敎證。敎道以將化生。
<lb ed="X" n="0401c14"/><lb ed="R095" n="1013a14"/>令器熟故。證道以將度生。令得解脫。體正度故。</p>
<lb ed="X" n="0401c15"/><lb ed="R095" n="1013a15"/><p xml:id="pX58p0401c1501">十本末開合差別二。初引示二。初本末分異。如是下
<lb ed="X" n="0401c16"/><lb ed="R095" n="1013a16"/>二會末歸本。如是等者。卽聲聞等三法。毗盧等是佛
<lb ed="X" n="0401c17"/><lb ed="R095" n="1013a17"/>第十地。擧後攝初。十皆佛法。會末歸本。故云皆入。此
<lb ed="X" n="0401c18"/><lb ed="R095" n="1013a18"/>文下二演釋。檢焚薪。此上下三喩。結大鈔。曰龜鏡者。
<lb ed="X" n="0401c19"/><lb ed="R095" n="1013b01"/>神龜有靈。能知吉凶。秦鏡照膽。能鑑邪正。</p>
<lb ed="X" n="0401c20"/><lb ed="R095" n="1013b02"/><p xml:id="pX58p0401c2001">其別下四指示決判。略如下辨。卽所詮等中。計唯權
<lb ed="X" n="0401c21"/><lb ed="R095" n="1013b03"/>三。固宜斃矣。</p>
<lb ed="X" n="0401c22"/><lb ed="R095" n="1013b04"/><p xml:id="pX58p0401c2201">二該下二說攝門二。初標章。一切下二釋相二。初指
<lb ed="X" n="0401c23"/><lb ed="R095" n="1013b05"/>本圓彰絕待。一切三乘者。卽同時異時等也。本來悉
<lb ed="X" n="0401c24"/><lb ed="R095" n="1013b06"/>是彼一乘法者。圭山曰。總爲一。謂圓敎攝於前四。一
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0402a" n="0402a"/>
<lb ed="X" n="0402a01"/><lb ed="R095" n="1013b07"/>一同圓。旨歸云。總渾同一無盡大修多羅海。隨於其
<lb ed="X" n="0402a02"/><lb ed="R095" n="1013b08"/>中。一會一品。一文一句。皆具攝一切。及一一文句。遍
<lb ed="X" n="0402a03"/><lb ed="R095" n="1013b09"/>入一切。以是普法。無分限故。圓滿敎法。理應爾故。如
<lb ed="X" n="0402a04"/><lb ed="R095" n="1013b10"/>因陀羅網。無分齊故。盡佛能化。無邊境故。</p>
<lb ed="X" n="0402a05"/><lb ed="R095" n="1013b11"/><p xml:id="pX58p0402a0501">何以下二結所以現全收二。初徵。</p><p xml:id="pX58p0402a0514" cb:place="inline">以三下二釋三。初
<lb ed="X" n="0402a06"/><lb ed="R095" n="1013b12"/>總示。</p><p xml:id="pX58p0402a0603" cb:place="inline">初不下二列釋二。初不異二。初立理一。以三卽
<lb ed="X" n="0402a07"/><lb ed="R095" n="1013b13"/>一故。不異者一乘也。二以一卽三故。不異者三乘也
<lb ed="X" n="0402a08"/><lb ed="R095" n="1013b14"/>故下文云。此卽一之三。與上卽三之一等。</p>
<lb ed="X" n="0402a09"/><lb ed="R095" n="1013b15"/><p xml:id="pX58p0402a0901">問若下二問成二。初示前問二。初問。答有下二答由。
<lb ed="X" n="0402a10"/><lb ed="R095" n="1013b16"/>初二義等者。法界品曰。一念悉知三世法。亦了一切
<lb ed="X" n="0402a11"/><lb ed="R095" n="1013b17"/>衆生根。譬如善巧大幻師。念念示現無邊事。又遮那
<lb ed="X" n="0402a12"/><lb ed="R095" n="1013b18"/>品曰。其佛爲說法界體性淸淨莊嚴修多羅世界海
<lb ed="X" n="0402a13"/><lb ed="R095" n="1014a01"/>微塵等修多羅。而爲眷屬。鎭國曰。主經謂。法界體性。
<lb ed="X" n="0402a14"/><lb ed="R095" n="1014a02"/>大方廣也。淸淨佛也。莊嚴卽華嚴也。有多眷屬者。顯
<lb ed="X" n="0402a15"/><lb ed="R095" n="1014a03"/>此敎圓由。後二義等者。法界品曰。佛智廣大。同虗空。
<lb ed="X" n="0402a16"/><lb ed="R095" n="1014a04"/>普徧一切衆生心。悉了世間諸妄想。不起種種異分
<lb ed="X" n="0402a17"/><lb ed="R095" n="1014a05"/>別。鎭國曰。一切衆生。無不具有如來智慧。況於二乘
<lb ed="X" n="0402a18"/><lb ed="R095" n="1014a06"/>無漏因果。探玄曰。法界廣故。攝於二乘。二乘狹故。不
<lb ed="X" n="0402a19"/><lb ed="R095" n="1014a07"/>攝法界。上皆法爾。有約開顯。違此敎宗。直須思之。</p>
<lb ed="X" n="0402a20"/><lb ed="R095" n="1014a08"/><p xml:id="pX58p0402a2001">二以下二明後義。獨反四句。於理甚明。應云一由卽
<lb ed="X" n="0402a21"/><lb ed="R095" n="1014a09"/>三。故不待隱。二由卽三。故不礙顯<note place="inline">雖同一處。豈尋夢游天宮</note>三由
<lb ed="X" n="0402a22"/><lb ed="R095" n="1014a10"/>卽三。故無不隱。四由卽三。故無可顯<note place="inline">經曰。唯髻中明珠不以與之。鎭
<lb ed="X" n="0402a23"/><lb ed="R095" n="1014a11"/>國曰。以權隱實。各在髻中。又曰以權覆實。卽昔開三。三卽爲髻。隱一乘旨</note>二不下二不一
<lb ed="X" n="0402a24"/><lb ed="R095" n="1014a12"/>是則下三結指二。初結成。</p><p xml:id="pX58p0402a2411" cb:place="inline">又此下二指配前第本門。
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0402b" n="0402b"/>
<lb ed="X" n="0402b01"/><lb ed="R095" n="1014a13"/>此通分相。故云又也。然則高勝難齊。智明映奪。揀收
<lb ed="X" n="0402b02"/><lb ed="R095" n="1014a14"/>自在。不離普門。</p>
<lb ed="X" n="0402b03"/><lb ed="R095" n="1014a15"/><p xml:id="pX58p0402b0301">二同敎二。初牒。分同敎者。具如法眞別出二章中釋。
<lb ed="X" n="0402b04"/><lb ed="R095" n="1014a16"/>分諸乘者。顯法不同也。如經露地所授。幷臨門三車
<lb ed="X" n="0402b05"/><lb ed="R095" n="1014a17"/>等。融本末者。說一切乘無差別也。如會三歸一等。</p>
<lb ed="X" n="0402b06"/><lb ed="R095" n="1014a18"/><p xml:id="pX58p0402b0601">初中下二演釋二。初分諸乘三。初標數。</p><p xml:id="pX58p0402b0616" cb:place="inline">一明下二列
<lb ed="X" n="0402b07"/><lb ed="R095" n="1014b01"/>示六。一明一乘三。初標數。</p><p xml:id="pX58p0402b0711" cb:place="inline">初約下二列釋七。初約法
<lb ed="X" n="0402b08"/><lb ed="R095" n="1014b02"/>相交參二。初釋相。謂一乘垂於三乘。於中有擧事揀
<lb ed="X" n="0402b09"/><lb ed="R095" n="1014b03"/>劣。應思因陀羅網。如四卷楞伽第一。微細諸記。指淨
<lb ed="X" n="0402b10"/><lb ed="R095" n="1014b04"/>名不思義品。須彌入芥子中。四大海水。入一毛孔等。
<lb ed="X" n="0402b11"/><lb ed="R095" n="1014b05"/><name role="" type="person">華藏世界</name>者。記皆指梵網<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>。或一等者。三
<lb ed="X" n="0402b12"/><lb ed="R095" n="1014b06"/>乘參於一乘。先擧事。十眼如離世間品。十通如十通
<lb ed="X" n="0402b13"/><lb ed="R095" n="1014b07"/>品。而義理皆別者。後顯勝要。問上曰據義分量。深淺
<lb ed="X" n="0402b14"/><lb ed="R095" n="1014b08"/>寬狹。並皆不同。今擧義門有差別。名字有同。欲引三
<lb ed="X" n="0402b15"/><lb ed="R095" n="1014b09"/>乘信樂故也。</p><p xml:id="pX58p0402b1506" cb:place="inline">此則下雙結可見。</p><p xml:id="pX58p0402b1513" cb:place="inline">是則下二示意。兩宗
<lb ed="X" n="0402b16"/><lb ed="R095" n="1014b10"/>交接者。詩曰。習習谷風。以陰以雨。黽勉同心。不宜有
<lb ed="X" n="0402b17"/><lb ed="R095" n="1014b11"/>怒。成根欲性。亦見聞成種義。令人別敎。淸凉曰。彼謂
<lb ed="X" n="0402b18"/><lb ed="R095" n="1014b12"/>同於我法。後因薰習。方信入圓也。</p>
<lb ed="X" n="0402b19"/><lb ed="R095" n="1014b13"/><p xml:id="pX58p0402b1901">二約攝方便二。初演義。文初應云。二約攝方便。以明
<lb ed="X" n="0402b20"/><lb ed="R095" n="1014b14"/>一乘。下例然。</p><p xml:id="pX58p0402b2006" cb:place="inline">所以下二引經。卽法花。</p>
<lb ed="X" n="0402b21"/><lb ed="R095" n="1014b15"/><p xml:id="pX58p0402b2101">三約下三約所流辨二。初演義。從一乘流者。卽於一
<lb ed="X" n="0402b22"/><lb ed="R095" n="1014b16"/>佛乘。分別說三。</p><p xml:id="pX58p0402b2207" cb:place="inline">故經下二引經。又經下勝鬘云。毗尼
<lb ed="X" n="0402b23"/><lb ed="R095" n="1014b17"/>卽大乘。學大乘者。卽是佛乘也。</p>
<lb ed="X" n="0402b24"/><lb ed="R095" n="1014b18"/><p xml:id="pX58p0402b2401">四約下四約就勝門三。初縱奪顯義。三中大乘。正揀
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0402c" n="0402c"/>
<lb ed="X" n="0402c01"/><lb ed="R095" n="1015a01"/>羊鹿。權通三敎。實唯後圓。同是等言。得名一乘。所以
<lb ed="X" n="0402c02"/><lb ed="R095" n="1015a02"/>內章曰。大乘中乘小乘分別。大乘卽是一乘。何以故。
<lb ed="X" n="0402c03"/><lb ed="R095" n="1015a03"/>大乘尊上。卽無盡故。中乘小乘。義卽不定。如經會三
<lb ed="X" n="0402c04"/><lb ed="R095" n="1015a04"/>歸一故。</p><p xml:id="pX58p0402c0404" cb:place="inline">故經下二引經證成。初方便品。次化城喩。此
<lb ed="X" n="0402c05"/><lb ed="R095" n="1015a05"/>文下三約敎委釋。以一事實。就初意卽別敎。次意當
<lb ed="X" n="0402c06"/><lb ed="R095" n="1015a06"/>同敎。又宜以字。</p>
<lb ed="X" n="0402c07"/><lb ed="R095" n="1015a07"/><p xml:id="pX58p0402c0701">五約下五敎事深細。深細揀麤淺。內章二曰。法華經
<lb ed="X" n="0402c08"/><lb ed="R095" n="1015a08"/>云。此土常安隱。當知三界內。有麤細衆生。麤者見劫
<lb ed="X" n="0402c09"/><lb ed="R095" n="1015a09"/>壞。細者常安隱。佛所以不同說。然細卽一乘。麤卽三
<lb ed="X" n="0402c10"/><lb ed="R095" n="1015a10"/>乘。何以故。細同無盡故。麤卽不定。</p>
<lb ed="X" n="0402c11"/><lb ed="R095" n="1015a11"/><p xml:id="pX58p0402c1101">六約下六八義意趣。其略曰。一乘語字。幾意故說。答
<lb ed="X" n="0402c12"/><lb ed="R095" n="1015a12"/>有八意說。卽八意所說。一乘卽一乘也。依攝等指廣。</p>
<lb ed="X" n="0402c13"/><lb ed="R095" n="1015a13"/><p xml:id="pX58p0402c1301">七約下七十義方便。如孔目第一卷。</p>
<lb ed="X" n="0402c14"/><lb ed="R095" n="1015a14"/><p xml:id="pX58p0402c1401">依上下三結判。還丹一粒。點鐵成金。至理一言。革凡
<lb ed="X" n="0402c15"/><lb ed="R095" n="1015a15"/>成聖。故云。點化之術。理數然也。皆隨本宗定故者。表
<lb ed="X" n="0402c16"/><lb ed="R095" n="1015a16"/>是同也。主伴不具故者。示非別也。通意可知。</p>
<lb ed="X" n="0402c17"/><lb ed="R095" n="1015a17"/><p xml:id="pX58p0402c1701">二明下二明二乘三。初標數。卽太一謂。二通三也。</p><p xml:id="pX58p0402c1720" cb:place="inline">一
<lb ed="X" n="0402c18"/><lb ed="R095" n="1015a18"/>者下二顯相三。初約一乘。一乘等正顯。謂如下指經
<lb ed="X" n="0402c19"/><lb ed="R095" n="1015b01"/>要。問云依法華經。三乘一乘。約界分體相方便究竟
<lb ed="X" n="0402c20"/><lb ed="R095" n="1015b02"/>不同故。此中下釋。所以可見。</p><p xml:id="pX58p0402c2012" cb:place="inline">二者下二約三乘問答。
<lb ed="X" n="0402c21"/><lb ed="R095" n="1015b03"/>曰大小二乘。於方便中。從敎趣果分二故。</p><p xml:id="pX58p0402c2117" cb:place="inline">三者下三
<lb ed="X" n="0402c22"/><lb ed="R095" n="1015b04"/>約小乘。迴心者。卽迴心二乘也。</p><p xml:id="pX58p0402c2213" cb:place="inline">又初下三定宗可知
<lb ed="X" n="0402c23"/><lb ed="R095" n="1015b05"/>三明下三明三乘二。初躡前標數。卽太一三通二也。
<lb ed="X" n="0402c24"/><lb ed="R095" n="1015b06"/>此由躡前。故云三種。</p><p xml:id="pX58p0402c2409" cb:place="inline">一者下二開門顯法二。初顯法
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0403a" n="0403a"/>
<lb ed="X" n="0403a01"/><lb ed="R095" n="1015b07"/>本末門二。初正明本義四。初本末分宗。一乘等者。探
<lb ed="X" n="0403a02"/><lb ed="R095" n="1015b08"/>玄曰。或分爲三。謂小乘三乘一乘敎。智論旣將此經。
<lb ed="X" n="0403a03"/><lb ed="R095" n="1015b09"/>爲不與二乘共。故名爲不共。卽是一乘。大品等爲通
<lb ed="X" n="0403a04"/><lb ed="R095" n="1015b10"/>三乘。同觀得益。故名爲共。卽是三乘義。准四阿含經。
<lb ed="X" n="0403a05"/><lb ed="R095" n="1015b11"/>旣不共菩薩亦名不共。卽是小乘。此上配法義同。故
<lb ed="X" n="0403a06"/><lb ed="R095" n="1015b12"/>引來顯法。本末者。演義第六曰。本是一乘。末是小乘。
<lb ed="X" n="0403a07"/><lb ed="R095" n="1015b13"/>三乘。焚薪同此。</p>
<lb ed="X" n="0403a08"/><lb ed="R095" n="1015b14"/><p xml:id="pX58p0403a0801">以經下二聖言揀定。搜玄曰。如法華經。三界之中三
<lb ed="X" n="0403a09"/><lb ed="R095" n="1015b15"/>車。引諸子出宅露地。別有大牛之車。又聲聞等爲窮
<lb ed="X" n="0403a10"/><lb ed="R095" n="1015b16"/>子。是所引。故知小乘之外。別有三乘。互得相引。</p>
<lb ed="X" n="0403a11"/><lb ed="R095" n="1015b17"/><p xml:id="pX58p0403a1101">問何下三徵析所引二。初問答。以下二答四。初以義
<lb ed="X" n="0403a12"/><lb ed="R095" n="1015b18"/>正答二。初正答。約終敎<anchor xml:id="nkr_note_add_0403a1201" n="0403a1201"/><anchor xml:id="beg0403a1201" n="0403a1201"/>已<anchor xml:id="end0403a1201"/>去者。斷惑中前義也。法眞
<lb ed="X" n="0403a13"/><lb ed="R095" n="1016a01"/>曰。始敎許出。終不許者。則二乘是。一敎有了不了也。
<lb ed="X" n="0403a14"/><lb ed="R095" n="1016a02"/>問還可約始敎<anchor xml:id="nkr_note_add_0403a1401" n="0403a1401"/><anchor xml:id="beg0403a1401" n="0403a1401"/>已<anchor xml:id="end0403a1401"/>去。答不答亦可。所以知者。法眞曰
<lb ed="X" n="0403a15"/><lb ed="R095" n="1016a03"/>若言斷惑。後義許二類者。愚法則始亦不許。通大則
<lb ed="X" n="0403a16"/><lb ed="R095" n="1016a04"/>終亦許出。又曰。若後義雖始敎。而愚法亦在所引中。
<lb ed="X" n="0403a17"/><lb ed="R095" n="1016a05"/>問始敎是一。何於愚法。有許不許之殊耶。答此敎具
<lb ed="X" n="0403a18"/><lb ed="R095" n="1016a06"/>深密第二第三時敎故。思之。</p><p xml:id="pX58p0403a1812" cb:place="inline">何以下徵釋。以人等者。
<lb ed="X" n="0403a19"/><lb ed="R095" n="1016a07"/>下文曰。諸聲聞於煩惱障。尙不能斷。但能折伏。何況
<lb ed="X" n="0403a20"/><lb ed="R095" n="1016a08"/>能斷所知障。</p>
<lb ed="X" n="0403a21"/><lb ed="R095" n="1016a09"/><p xml:id="pX58p0403a2101">故彌下二引敎印成二。初行果非眞二。初行斷。非眞
<lb ed="X" n="0403a22"/><lb ed="R095" n="1016a10"/>四無量。如三地經疏四十一卷鈔說。</p><p xml:id="pX58p0403a2215" cb:place="inline">又經下二果證
<lb ed="X" n="0403a23"/><lb ed="R095" n="1016a11"/>不實。此有二意。一者二乘涅槃。是所破病。故非眞滅。
<lb ed="X" n="0403a24"/><lb ed="R095" n="1016a12"/>又亦可揀。非如來究竟涅槃。勝鬘云。言諸二乘得涅
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0403b" n="0403b"/>
<lb ed="X" n="0403b01"/><lb ed="R095" n="1016a13"/>槃者。是佛方便。法華又云。不知不覺菩薩所行。自於
<lb ed="X" n="0403b02"/><lb ed="R095" n="1016a14"/>所得涅槃。生滅度想等。又云。雖生滅度之想。入於涅
<lb ed="X" n="0403b03"/><lb ed="R095" n="1016a15"/>槃。而於彼土。求佛智惠。則知小乘涅槃。非眞滅也。又
<lb ed="X" n="0403b04"/><lb ed="R095" n="1016a16"/>經下二實證在大二。初稟大方得果二。初反明經未
<lb ed="X" n="0403b05"/><lb ed="R095" n="1016a17"/>詳。又大下二順結。經具云。欲得聲聞乘。當學般若波
<lb ed="X" n="0403b06"/><lb ed="R095" n="1016a18"/>羅蜜。欲得緣覺乘。當學般若波羅蜜。</p>
<lb ed="X" n="0403b07"/><lb ed="R095" n="1016b01"/><p xml:id="pX58p0403b0701">是故下二衍門具三乘二。初結前生後。故普下二引
<lb ed="X" n="0403b08"/><lb ed="R095" n="1016b02"/>經示論要問。下曰諸敎中說二乘及三乘。各有二義。
<lb ed="X" n="0403b09"/><lb ed="R095" n="1016b03"/>言二乘者。一就初心機性及種子說。則迴心<anchor xml:id="nkr_note_add_0403b0901" n="0403b0901"/><anchor xml:id="beg0403b0901" n="0403b0901"/>已<anchor xml:id="end0403b0901"/>還。並
<lb ed="X" n="0403b10"/><lb ed="R095" n="1016b04"/>是聲聞藏。直進<anchor xml:id="nkr_note_add_0403b1001" n="0403b1001"/><anchor xml:id="beg0403b1001" n="0403b1001"/>已<anchor xml:id="end0403b1001"/>去。是菩薩藏。未迴心者。是聲聞藏。
<lb ed="X" n="0403b11"/><lb ed="R095" n="1016b05"/>三乘准可知。是故下三結示三車。</p>
<lb ed="X" n="0403b12"/><lb ed="R095" n="1016b06"/><p xml:id="pX58p0403b1201">其瑜下四指判諸論。大小有差。如所詮中出。問此上
<lb ed="X" n="0403b13"/><lb ed="R095" n="1016b07"/>爲獨斷惑中前義耶。爲亦具後義耶。答雙備二義。將
<lb ed="X" n="0403b14"/><lb ed="R095" n="1016b08"/>通配之。三寶章曰。謂彼愚法二乘無漏。亦非可歸。以
<lb ed="X" n="0403b15"/><lb ed="R095" n="1016b09"/>非究竟安隱處故。如彼化城。終須捨故。乃至如經中
<lb ed="X" n="0403b16"/><lb ed="R095" n="1016b10"/>歸聲聞僧犯菩薩戒等。此約三乘終敎說。解曰。卽斷
<lb ed="X" n="0403b17"/><lb ed="R095" n="1016b11"/>惑中初義。終敎不許出也。彼云。亦非可歸。卽此約大
<lb ed="X" n="0403b18"/><lb ed="R095" n="1016b12"/>乘終敎<anchor xml:id="nkr_note_add_0403b1801" n="0403b1801"/><anchor xml:id="beg0403b1801" n="0403b1801"/>已<anchor xml:id="end0403b1801"/>去。不名究竟出三界也。今此不能如實修
<lb ed="X" n="0403b19"/><lb ed="R095" n="1016b13"/>四無量。卽彼云。歸聲聞僧犯菩薩戒者。是也。彼又曰。
<lb ed="X" n="0403b20"/><lb ed="R095" n="1016b14"/>如前愚法。亦是可歸。以諸趣寂。皆究竟故。諸不定性。
<lb ed="X" n="0403b21"/><lb ed="R095" n="1016b15"/>必迴心故。此約始敎說。解曰。此亦初義。始敎許出也。
<lb ed="X" n="0403b22"/><lb ed="R095" n="1016b16"/>故下章曰。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0403001" n="0403001"/>以同上。亦許二乘全斷惑障。分斷所知障
<lb ed="X" n="0403b23"/><lb ed="R095" n="1016b17"/>也。彼又曰。此大乘中。自有二無漏故。又亦自有二乘
<lb ed="X" n="0403b24"/><lb ed="R095" n="1016b18"/>法故。故說通二。非攝愚法。此通始終漸敎說也。解曰。
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0403c" n="0403c"/>
<lb ed="X" n="0403c01"/><lb ed="R095" n="1017a01"/>卽斷惑中後義也。彼云。亦自有二乘法。卽此是故。大
<lb ed="X" n="0403c02"/><lb ed="R095" n="1017a02"/>乘必具三也。此云羅漢。實義在大乘中。卽彼云。此大
<lb ed="X" n="0403c03"/><lb ed="R095" n="1017a03"/>乘中。自有二無漏者。是也。以彼證此。二義宛然。問始
<lb ed="X" n="0403c04"/><lb ed="R095" n="1017a04"/>說五性。故有三乘。終頓談眞。何屬三攝。答探玄曰。若
<lb ed="X" n="0403c05"/><lb ed="R095" n="1017a05"/>約三乘。卽從始至終。皆說三乘。通益三機。如力士經
<lb ed="X" n="0403c06"/><lb ed="R095" n="1017a06"/>大般若等諸大乘經。於中雖有權實不同。皆具三乘。
<lb ed="X" n="0403c07"/><lb ed="R095" n="1017a07"/>下文曰。中間三者。或總爲一。謂一三乘敎也。以此皆
<lb ed="X" n="0403c08"/><lb ed="R095" n="1017a08"/>爲三人所得故如上說。是故下四結歸。本義可見。</p>
<lb ed="X" n="0403c09"/><lb ed="R095" n="1017a09"/><p xml:id="pX58p0403c0901">由此下二重示三宗四。一引論重明三。初引論。此摩
<lb ed="X" n="0403c10"/><lb ed="R095" n="1017a10"/>訶衍者。指所釋大品等。及餘方等者。方等部。不與聲
<lb ed="X" n="0403c11"/><lb ed="R095" n="1017a11"/>聞共說者。卽二乘在座如聾如啞。</p>
<lb ed="X" n="0403c12"/><lb ed="R095" n="1017a12"/><p xml:id="pX58p0403c1201">解云下二釋義二。初釋不共二。初正辨。一乘不思等
<lb ed="X" n="0403c13"/><lb ed="R095" n="1017a13"/>牒示。纂靈記曰。大智度論云。不思議經。有十萬偈。攝
<lb ed="X" n="0403c14"/><lb ed="R095" n="1017a14"/>大乘論曰。有百千偈。名百千經。釋論云。卽華嚴經十
<lb ed="X" n="0403c15"/><lb ed="R095" n="1017a15"/>萬偈。爲百千也。又涅槃經。名此以爲雜華經。然百千
<lb ed="X" n="0403c16"/><lb ed="R095" n="1017a16"/>擧數。而標目雜華。卽相以彰名。擧數者失其源。卽相
<lb ed="X" n="0403c17"/><lb ed="R095" n="1017a17"/>者違其主。不思議則推宗有在。直造其庭。佛華嚴則
<lb ed="X" n="0403c18"/><lb ed="R095" n="1017a18"/>以人標法。曲詳其致。四名之中。後二爲得。以其等結
<lb ed="X" n="0403c19"/><lb ed="R095" n="1017b01"/>釋可見。</p><p xml:id="pX58p0403c1904" cb:place="inline">如四下三引況。小乘四阿含如析薪出。如大
<lb ed="X" n="0403c20"/><lb ed="R095" n="1017b02"/>下後釋共。太一曰。大品經三乘終敎。可堂曰。始終說
<lb ed="X" n="0403c21"/><lb ed="R095" n="1017b03"/>三通葢三機。於中亦有權實不同。此中之實。是終頓
<lb ed="X" n="0403c22"/><lb ed="R095" n="1017b04"/>之實。又曰。頓實二敎共二乘。</p>
<lb ed="X" n="0403c23"/><lb ed="R095" n="1017b05"/><p xml:id="pX58p0403c2301">此中下三料揀。探玄曰。此中共大之小非愚法。共小
<lb ed="X" n="0403c24"/><lb ed="R095" n="1017b06"/>之大非別敎。</p>
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0404a" n="0404a"/>
<lb ed="X" n="0404a01"/><lb ed="R095" n="1017b07"/><p xml:id="pX58p0404a0101">依此下二卽以梁論。要問曰。依攝論一乘三乘小乘。
<lb ed="X" n="0404a02"/><lb ed="R095" n="1017b08"/>謂於敎門中。成機欲性。顯法本末差別不同故。若言
<lb ed="X" n="0404a03"/><lb ed="R095" n="1017b09"/>下三遮止異釋。是故下四結示三宗。問此之分齊何
<lb ed="X" n="0404a04"/><lb ed="R095" n="1017b10"/>與諸文不同。答要問約自相顯分齊。故云卽小乘三
<lb ed="X" n="0404a05"/><lb ed="R095" n="1017b11"/>乘等。此約敎用顯分齊。故云顯法本末。說諸乘等。亦
<lb ed="X" n="0404a06"/><lb ed="R095" n="1017b12"/>可彼約淺深。此就闊狹。是故分二而來。一乘與本。當
<lb ed="X" n="0404a07"/><lb ed="R095" n="1017b13"/>第五圓敎也。</p>
<lb ed="X" n="0404a08"/><lb ed="R095" n="1017b14"/><p xml:id="pX58p0404a0801">二者下二從理成行。門合愚下但小乘者略也。約一
<lb ed="X" n="0404a09"/><lb ed="R095" n="1017b15"/>乘辨者。可堂曰。被中自說。凡合二聲聞。大乘之中。雖
<lb ed="X" n="0404a10"/><lb ed="R095" n="1017b16"/>有權實。皆菩薩乘者。是約一乘宗中所辨之義。非三
<lb ed="X" n="0404a11"/><lb ed="R095" n="1017b17"/>乘等宗義也。如上所說者。指衍門具三等慈悲愛行。
<lb ed="X" n="0404a12"/><lb ed="R095" n="1017b18"/>卽四等四攝之二。</p>
<lb ed="X" n="0404a13"/><lb ed="R095" n="1018a01"/><p xml:id="pX58p0404a1301">四者下四明四乘二。謂等者。按三韓本。一乘獨一。三
<lb ed="X" n="0404a14"/><lb ed="R095" n="1018a02"/>乘共爲第二。小乘爲第三人天共爲第四。故云總開
<lb ed="X" n="0404a15"/><lb ed="R095" n="1018a03"/>餘可知。</p>
<lb ed="X" n="0404a16"/><lb ed="R095" n="1018a04"/><p xml:id="pX58p0404a1601">五者下五明五乘。內章曰。五乘之義。有其三種。一人
<lb ed="X" n="0404a17"/><lb ed="R095" n="1018a05"/>天共一。二聲聞緣覺共爲第二。三始終漸敎。共爲第
<lb ed="X" n="0404a18"/><lb ed="R095" n="1018a06"/>三。第四頓敎獨一。五一乘獨一。總爲五乘。第二者。人
<lb ed="X" n="0404a19"/><lb ed="R095" n="1018a07"/>爲一。天爲一。聲聞爲一。緣覺爲一。大乘爲一。第三者。
<lb ed="X" n="0404a20"/><lb ed="R095" n="1018a08"/>天一。梵一。聲聞一。緣覺一。如來一。會彼五乘。成無分
<lb ed="X" n="0404a21"/><lb ed="R095" n="1018a09"/>別。離相一乘。出楞伽經。同異評之。</p>
<lb ed="X" n="0404a22"/><lb ed="R095" n="1018a10"/><p xml:id="pX58p0404a2201">六者下無量乘。圭山曰。無量乘中。有其二意。一以隨
<lb ed="X" n="0404a23"/><lb ed="R095" n="1018a11"/>機設敎多門名無量。二以彼宗一切諸法一一皆能
<lb ed="X" n="0404a24"/><lb ed="R095" n="1018a12"/>顯義益物。一一無不說攝名爲無量。初義應知。上來
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0404b" n="0404b"/>
<lb ed="X" n="0404b01"/><lb ed="R095" n="1018a13"/>下三結指。</p>
<lb ed="X" n="0404b02"/><lb ed="R095" n="1018a14"/><p xml:id="pX58p0404b0201">二融本末二。初牒章。此同下二釋相二。初標分。此同
<lb ed="X" n="0404b03"/><lb ed="R095" n="1018a15"/>至一法界者。晉經二十八曰。能說諸乘無差別。淸凉
<lb ed="X" n="0404b04"/><lb ed="R095" n="1018a16"/>曰。藥草喩品云。如來知是一相一味之法。所謂解脫
<lb ed="X" n="0404b05"/><lb ed="R095" n="1018a17"/>相。離相。滅相。究竟涅槃常寂滅相。終歸於空。卽解脫
<lb ed="X" n="0404b06"/><lb ed="R095" n="1018a18"/>中。無差別也。有二門者。略也。具足應云。何以故。法界
<lb ed="X" n="0404b07"/><lb ed="R095" n="1018b01"/>有二門故。</p>
<lb ed="X" n="0404b08"/><lb ed="R095" n="1018b02"/><p xml:id="pX58p0404b0801">一泯下二釋相二。初正釋二。初示義二。初明權實。一
<lb ed="X" n="0404b09"/><lb ed="R095" n="1018b03"/>泯等者。地疏曰。唯一事實故。二欖等者。地疏曰。就彼
<lb ed="X" n="0404b10"/><lb ed="R095" n="1018b04"/>根性。有三乘故。初則下二彰無礙。問此與前存壞等
<lb ed="X" n="0404b11"/><lb ed="R095" n="1018b05"/>何異。答配屬是同。爲意則別。何者。彼成該攝。此意明
<lb ed="X" n="0404b12"/><lb ed="R095" n="1018b06"/>中。故云一三融攝。體無二也。</p>
<lb ed="X" n="0404b13"/><lb ed="R095" n="1018b07"/><p xml:id="pX58p0404b1301">問若下二問成二。初問答。</p><p xml:id="pX58p0404b1311" cb:place="inline">義下二答三。初直答。要問。
<lb ed="X" n="0404b14"/><lb ed="R095" n="1018b08"/>上曰。似成內外及敎義不同。內章曰。惟一實之淵曠。
<lb ed="X" n="0404b15"/><lb ed="R095" n="1018b09"/>嗟萬像之繁雜。眞俗異而體同。凡聖分而道合<anchor xml:id="nkr_note_orig_0404001" n="0404001"/>者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0404002" n="0404002"/>先
<lb ed="X" n="0404b16"/><lb ed="R095" n="1018b10"/>人<anchor xml:id="nkr_note_add_0404b1601" n="0404b1601"/><anchor xml:id="beg0404b1601" n="0404b1601"/>已<anchor xml:id="end0404b1601"/>通斯趣耳。何者下二徵析。</p><p xml:id="pX58p0404b1614" cb:place="inline">是故下結成。</p><p xml:id="pX58p0404b1619" cb:place="inline">由此下
<lb ed="X" n="0404b17"/><lb ed="R095" n="1018b11"/>二作句二。初句數。初句無他故。次句<anchor xml:id="nkr_note_orig_0404003" n="0404003"/>貞無。曰若實聲
<lb ed="X" n="0404b18"/><lb ed="R095" n="1018b12"/>聞。不見不聞。何以能知後句非一非三。如果海者。龍
<lb ed="X" n="0404b19"/><lb ed="R095" n="1018b13"/>樹曰。<name role="" type="person">盧舍那佛</name>。雖攝三世間。而攝不攝故。</p>
<lb ed="X" n="0404b20"/><lb ed="R095" n="1018b14"/><p xml:id="pX58p0404b2001">此四下二會通。思益云。譬如癡人畏空而走。經恒沙
<lb ed="X" n="0404b21"/><lb ed="R095" n="1018b15"/>劫。不能得出。在所至處。不離虗空。又十定品四十一
<lb ed="X" n="0404b22"/><lb ed="R095" n="1018b16"/>經云。譬如虗空。於虫所食。芥子孔中。亦不減小。於無
<lb ed="X" n="0404b23"/><lb ed="R095" n="1018b17"/>數世界中。亦不增廣。存壞者略也。</p><p xml:id="pX58p0404b2314" cb:place="inline">餘釋下三結指。</p>
<lb ed="X" n="0404b24"/><lb ed="R095" n="1018b18"/><p xml:id="pX58p0404b2401">第二下二敎義攝益二。初牒分敎義。二大如向<anchor xml:id="nkr_note_add_0404b2401" n="0404b2401"/><anchor xml:id="beg0404b2401" n="0404b2401"/>已<anchor xml:id="end0404b2401"/>說。
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0404c" n="0404c"/>
<lb ed="X" n="0404c01"/><lb ed="R095" n="1019a01"/>初中下二演釋二。先辨敎義分齊二。初標分。</p><p xml:id="pX58p0404c0118" cb:place="inline">一者下
<lb ed="X" n="0404c02"/><lb ed="R095" n="1019a02"/>二釋相二。先示相三。初別敎。如露等者。向曰。一乘無
<lb ed="X" n="0404c03"/><lb ed="R095" n="1019a03"/>盡敎義。廣說如華嚴中。卽五敎中。第五圓敎也。</p><p xml:id="pX58p0404c0319" cb:place="inline">二者
<lb ed="X" n="0404c04"/><lb ed="R095" n="1019a04"/>下二三乘。仍敎等者。太一云。其始終兩門。並具無分
<lb ed="X" n="0404c05"/><lb ed="R095" n="1019a05"/>別敎義。空有二門乃至無分別義者。謂證眞如。無分
<lb ed="X" n="0404c06"/><lb ed="R095" n="1019a06"/>別敎義者。謂比觀意言。若爾則無分下。缺一別字。又
<lb ed="X" n="0404c07"/><lb ed="R095" n="1019a07"/>云。三乘三界內。成其行故。未敢詳定。此當三乘者。卽
<lb ed="X" n="0404c08"/><lb ed="R095" n="1019a08"/>前四敎也。三者卽前四敎也。</p><p xml:id="pX58p0404c0812" cb:place="inline">三者下三同敎。此有二
<lb ed="X" n="0404c09"/><lb ed="R095" n="1019a09"/>意。一者由修權因。若入地後。卽入實故。此通餘經。二
<lb ed="X" n="0404c10"/><lb ed="R095" n="1019a10"/>者第四經云。此經開方便門。示眞實相。則唯法華。</p>
<lb ed="X" n="0404c11"/><lb ed="R095" n="1019a11"/><p xml:id="pX58p0404c1101">二開下後開合二。初開章。開合者。如別中具敎義則
<lb ed="X" n="0404c12"/><lb ed="R095" n="1019a12"/>開。唯敎唯義則合。總中俱敎俱義則合。皆具敎義等
<lb ed="X" n="0404c13"/><lb ed="R095" n="1019a13"/>則開。</p>
<lb ed="X" n="0404c14"/><lb ed="R095" n="1019a14"/><p xml:id="pX58p0404c1401">別中下二釋相二。先別二。先標。三乘下後列二。初三
<lb ed="X" n="0404c15"/><lb ed="R095" n="1019a15"/>乘。目者詺目。如大樹葉。不離本莖。一外無三。樹言目。
<lb ed="X" n="0404c16"/><lb ed="R095" n="1019a16"/>盡桓溫在石頭曰。若能目此城者。當贈二姬。</p><p xml:id="pX58p0404c1618" cb:place="inline">一乘下
<lb ed="X" n="0404c17"/><lb ed="R095" n="1019a17"/>二一乘。隱彼無盡敎義者。大經曰。舍利弗等。在逝多
<lb ed="X" n="0404c18"/><lb ed="R095" n="1019a18"/>林。皆悉不見如來神力。如來嚴好。如來境界。如來遊
<lb ed="X" n="0404c19"/><lb ed="R095" n="1019b01"/>戲。如來神變。如來尊勝。如來妙行。如來威德。如來住
<lb ed="X" n="0404c20"/><lb ed="R095" n="1019b02"/>持。如來淨刹。亦復不見不可思議菩薩境界。菩薩神
<lb ed="X" n="0404c21"/><lb ed="R095" n="1019b03"/>變。菩薩遊戲。菩薩眷屬。菩薩方所。菩薩莊嚴師子座。
<lb ed="X" n="0404c22"/><lb ed="R095" n="1019b04"/>乃至如是等事。一切聲聞。諸大弟子。皆悉不覩。疏曰。
<lb ed="X" n="0404c23"/><lb ed="R095" n="1019b05"/>以顯一乘因果不共。探玄警諸後學。令習因種。又曰。
<lb ed="X" n="0404c24"/><lb ed="R095" n="1019b06"/>身廁祇園。目對尊會。而不覩神變。其所何耶。意云。彼
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0405a" n="0405a"/>
<lb ed="X" n="0405a01"/><lb ed="R095" n="1019b07"/>境殊勝。宿因現緣。並皆缺故。其猶日月麗天。盲者不
<lb ed="X" n="0405a02"/><lb ed="R095" n="1019b08"/>見。雷霆震地。聾者不聞。道契卽隣。不在身近。故菩薩
<lb ed="X" n="0405a03"/><lb ed="R095" n="1019b09"/>自遠而至。聲聞在會不知。後總下後總。或具者。具敎
<lb ed="X" n="0405a04"/><lb ed="R095" n="1019b10"/>義也。三乘爲敎。一乘爲義。此三句者。牒第三或具句
<lb ed="X" n="0405a05"/><lb ed="R095" n="1019b11"/>也。餘悉可見。</p>
<lb ed="X" n="0405a06"/><lb ed="R095" n="1019b12"/><p xml:id="pX58p0405a0601">二明下後攝益分齊二。初牒分。一或下二演釋三。初
<lb ed="X" n="0405a07"/><lb ed="R095" n="1019b13"/>攝界內機。二或下二攝界外機二。初通標。若先下二
<lb ed="X" n="0405a08"/><lb ed="R095" n="1019b14"/>別辨。一乘三乘和合說故。屬同敎者。法眞曰。先三乘
<lb ed="X" n="0405a09"/><lb ed="R095" n="1019b15"/>後一乘。不失和合。亦名回三入一。示唯法華故。太一
<lb ed="X" n="0405a10"/><lb ed="R095" n="1019b16"/>曰。如法華經宗義。是一乘經也。先於一乘<anchor xml:id="nkr_note_add_0405a1001" n="0405a1001"/><anchor xml:id="beg0405a1001" n="0405a1001"/>已<anchor xml:id="end0405a1001"/>成解行
<lb ed="X" n="0405a11"/><lb ed="R095" n="1019b17"/>者。隨好品云。天皷發音而吿之言。諸天子汝以心不
<lb ed="X" n="0405a12"/><lb ed="R095" n="1019b18"/>放逸。於如來所種諸善根。往昔親近衆善知識。疏云。
<lb ed="X" n="0405a13"/><lb ed="R095" n="1020a01"/>示宿因心不放逸。顯曾修行於如來所。種諸善根。通
<lb ed="X" n="0405a14"/><lb ed="R095" n="1020a02"/>見聞等。親近知識。必曾聞法。成金剛種。後於出世身
<lb ed="X" n="0405a15"/><lb ed="R095" n="1020a03"/>上。證彼法者。彼又云。爾時諸天子。聞說普賢廣大回
<lb ed="X" n="0405a16"/><lb ed="R095" n="1020a04"/>向故。便得十地。獲諸力莊嚴三昧等。</p>
<lb ed="X" n="0405a17"/><lb ed="R095" n="1020a05"/><p xml:id="pX58p0405a1701">三或下三通攝二機二。初通標。若先下二別辨。於中
<lb ed="X" n="0405a18"/><lb ed="R095" n="1020a06"/>先以三乘引出者。攝界內機。得出世益。後令得一乘
<lb ed="X" n="0405a19"/><lb ed="R095" n="1020a07"/>者。攝界外機得。出出世益。此通餘經。太一曰。餘經是
<lb ed="X" n="0405a20"/><lb ed="R095" n="1020a08"/>眷屬。若界下界內見聞。如善財前生。曾見聞普法。成
<lb ed="X" n="0405a21"/><lb ed="R095" n="1020a09"/>金剛種。出世得法。卽從文殊。至於安住地。神出出世
<lb ed="X" n="0405a22"/><lb ed="R095" n="1020a10"/>證成。卽婆<g ref="#CB07713">珊</g>婆<anchor xml:id="nkr_note_add_0405a2201" n="0405a2201"/><anchor xml:id="beg0405a2201" n="0405a2201"/>已<anchor xml:id="end0405a2201"/>上也。此中解行當地前。證入地上
<lb ed="X" n="0405a23"/><lb ed="R095" n="1020a11"/>故。妙趣云。一乘法義。出出世證。餘時見聞。及此解行。
<lb ed="X" n="0405a24"/><lb ed="R095" n="1020a12"/>亦可今生解行。亦可今生生解行。後生證入。</p>
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0405b" n="0405b"/>
<lb ed="X" n="0405b01"/><lb ed="R095" n="1020a13"/><p xml:id="pX58p0405b0101">第三下三叙今古立敎三。初牒章總叙。一依下二依
<lb ed="X" n="0405b02"/><lb ed="R095" n="1020a14"/>人別示十。一<name role="" type="person">菩提流支</name>。此與玄文相違。薪云。玄文傳
<lb ed="X" n="0405b03"/><lb ed="R095" n="1020a15"/>寫之悞。若爾豈圓覺亦悞也。古記悞探玄。令字爲含。
<lb ed="X" n="0405b04"/><lb ed="R095" n="1020a16"/>又與出現語業中疏鈔相反。彼鈔云。第二唯是一語。
<lb ed="X" n="0405b05"/><lb ed="R095" n="1020a17"/>無多音等。一云。人法影略。<anchor xml:id="nkr_note_add_0405b0501" n="0405b0501"/><anchor xml:id="beg0405b0501" n="0405b0501"/>但<anchor xml:id="end0405b0501"/>此引隨類音。與彼隨根
<lb ed="X" n="0405b06"/><lb ed="R095" n="1020a18"/>解爲異。一云。各隨見聞不同。如天台叙流支半滿二
<lb ed="X" n="0405b07"/><lb ed="R095" n="1020b01"/>敎也。彼二隨意取捨。</p>
<lb ed="X" n="0405b08"/><lb ed="R095" n="1020b02"/><p xml:id="pX58p0405b0801">二護法師三。初依經立敎。謂以下二以義顯相二。初
<lb ed="X" n="0405b09"/><lb ed="R095" n="1020b03"/>漸敎。如直下二頓敎。淸凉曰。此雖約機說有漸頓。而
<lb ed="X" n="0405b10"/><lb ed="R095" n="1020b04"/>所說法。不出半滿。</p><p xml:id="pX58p0405b1008" cb:place="inline">遠法下三後世相承。</p>
<lb ed="X" n="0405b11"/><lb ed="R095" n="1020b05"/><p xml:id="pX58p0405b1101">三光統律師三。初標人立敎。李通玄曰。後魏光統律
<lb ed="X" n="0405b12"/><lb ed="R095" n="1020b06"/>師承習佛陀三藏。立三敎者。一漸。二頓。三圓。又曰。於
<lb ed="X" n="0405b13"/><lb ed="R095" n="1020b07"/>二敎之上。分爲三敎。光略疏曰。如約以辨一化始終
<lb ed="X" n="0405b14"/><lb ed="R095" n="1020b08"/>敎門差別。有其三種。三種者何。一曰頓敎。二曰漸敎。
<lb ed="X" n="0405b15"/><lb ed="R095" n="1020b09"/>三曰圓敎。</p><p xml:id="pX58p0405b1505" cb:place="inline">光師下二伸其釋意三。初漸敎。彼曰漸者。
<lb ed="X" n="0405b16"/><lb ed="R095" n="1020b10"/>爲於始習。施設方便。開發三乘引接之化。初徵後著。
<lb ed="X" n="0405b17"/><lb ed="R095" n="1020b11"/>從淺至深。次第相乘。以階彼岸。故稱爲漸。爲根下二
<lb ed="X" n="0405b18"/><lb ed="R095" n="1020b12"/>頓敎。彼曰。頓者始於道樹爲諸大行。一往直陳宗本
<lb ed="X" n="0405b19"/><lb ed="R095" n="1020b13"/>之致。方廣法輪。其趣淵玄。更無由籍。以之爲頓。</p><p xml:id="pX58p0405b1919" cb:place="inline">爲於
<lb ed="X" n="0405b20"/><lb ed="R095" n="1020b14"/>下三圓敎如文。</p><p xml:id="pX58p0405b2007" cb:place="inline">後光下三傳襲宗承。</p>
<lb ed="X" n="0405b21"/><lb ed="R095" n="1020b15"/><p xml:id="pX58p0405b2101">四大衍法師。淸凉疏曰。隨朝大衍法師。總立四宗。乃
<lb ed="X" n="0405b22"/><lb ed="R095" n="1020b16"/>至又此四宗。初名立性。二名破性。三名破相。四名顯
<lb ed="X" n="0405b23"/><lb ed="R095" n="1020b17"/>實。初二小乘。後二大乘。名初淺後深。此亦有理。但収
<lb ed="X" n="0405b24"/><lb ed="R095" n="1020b18"/>義不盡。以十八部中但判二故。鈔曰。各從所立得名。
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0405c" n="0405c"/>
<lb ed="X" n="0405c01"/><lb ed="R095" n="1021a01"/>四中各有二句。上句立義。下句指敎。又此四不出性
<lb ed="X" n="0405c02"/><lb ed="R095" n="1021a02"/>相。而前三從所破。後一從所顯。乃至但判二者。唯明
<lb ed="X" n="0405c03"/><lb ed="R095" n="1021a03"/>有部及經部故。除本二部。故云。十八部中。</p>
<lb ed="X" n="0405c04"/><lb ed="R095" n="1021a04"/><p xml:id="pX58p0405c0401">五護身法師。義苑曰。護身寺名。師諱自軌。探玄曰。此
<lb ed="X" n="0405c05"/><lb ed="R095" n="1021a05"/>於前第四宗內。開眞佛性。以爲眞宗。卽涅槃等經。第
<lb ed="X" n="0405c06"/><lb ed="R095" n="1021a06"/>五名法界宗。卽華嚴。明法界自在無礙法門。</p>
<lb ed="X" n="0405c07"/><lb ed="R095" n="1021a07"/><p xml:id="pX58p0405c0701">六耆闍法師。義苑曰。<name role="" type="person">耆闍寺</name>名。曰<g ref="#CB05116">𪷤</g>師。淸凉曰。前四
<lb ed="X" n="0405c08"/><lb ed="R095" n="1021a08"/>名卽衍云四宗。義在立宗之初。第五同第五時。</p>
<lb ed="X" n="0405c09"/><lb ed="R095" n="1021a09"/><p xml:id="pX58p0405c0901">第六同諸師圓敎。故略不引。又眞宗說眞空理。常宗
<lb ed="X" n="0405c10"/><lb ed="R095" n="1021a10"/>說眞理恒沙功德常恒。旣眞宗眞理。非常宗應同無
<lb ed="X" n="0405c11"/><lb ed="R095" n="1021a11"/>常。又三與四。但法喩之別。</p>
<lb ed="X" n="0405c12"/><lb ed="R095" n="1021a12"/><p xml:id="pX58p0405c1201">七陳<anchor xml:id="nkr_note_orig_0405001" n="0405001"/>隋二師二。初師資立敎。一名下二依彼列釋。一
<lb ed="X" n="0405c13"/><lb ed="R095" n="1021a13"/>三藏敎。探玄曰。亦名小乘敎。二通敎。探玄云。亦名漸
<lb ed="X" n="0405c14"/><lb ed="R095" n="1021a14"/>敎。三別敎。探玄云。亦名頓敎。四圓敎。探玄曰。亦名秘
<lb ed="X" n="0405c15"/><lb ed="R095" n="1021a15"/>密敎。</p>
<lb ed="X" n="0405c16"/><lb ed="R095" n="1021a16"/><p xml:id="pX58p0405c1601">八江南敏師。淸凉云云。</p>
<lb ed="X" n="0405c17"/><lb ed="R095" n="1021a17"/><p xml:id="pX58p0405c1701">九梁朝雲師二。初正判四乘。信行下二依立二敎。薪
<lb ed="X" n="0405c18"/><lb ed="R095" n="1021a18"/>云。此中有二對。初普別一對。以漸頓一對。</p>
<lb ed="X" n="0405c19"/><lb ed="R095" n="1021b01"/><p xml:id="pX58p0405c1901">十大唐三藏三。初指人依敎。一轉下二所立三輪。一
<lb ed="X" n="0405c20"/><lb ed="R095" n="1021b02"/>轉法輪。深密云。四諦輪二。名照法輪。深密云。隱密輪
<lb ed="X" n="0405c21"/><lb ed="R095" n="1021b03"/>三。名持法輪。深密云。顯了輪故。慈恩云。金光明經。說
<lb ed="X" n="0405c22"/><lb ed="R095" n="1021b04"/>此三法。名轉照持。</p><p xml:id="pX58p0405c2208" cb:place="inline">此三下三彰攝不攝。須彌偈品鈔
<lb ed="X" n="0405c23"/><lb ed="R095" n="1021b05"/>曰。法相宗三性卽有性。三無性則無性。有無義殊。故
<lb ed="X" n="0405c24"/><lb ed="R095" n="1021b06"/>彼偈云。故佛密意說。一切法無性。意云。旣言密意。說
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0406a" n="0406a"/>
<lb ed="X" n="0406a01"/><lb ed="R095" n="1021b07"/>三無性。則不礙於三有性也。若法性宗。此二三性。有
<lb ed="X" n="0406a02"/><lb ed="R095" n="1021b08"/>無無礙。互奪雙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0406001" n="0406001"/>巳。皆悉自在。評曰。此約後義。故攝於
<lb ed="X" n="0406a03"/><lb ed="R095" n="1021b09"/>終。若約前門。則與探玄一致。有謂。後來方改。良恐未
<lb ed="X" n="0406a04"/><lb ed="R095" n="1021b10"/>然。</p>
<lb ed="X" n="0406a05"/><lb ed="R095" n="1021b11"/><p xml:id="pX58p0406a0501">此上下三述德結益二。初總述德。此等下二別結益
<lb ed="X" n="0406a06"/><lb ed="R095" n="1021b12"/>集。玄六云。軫動也。探玄問答。</p>
<lb ed="X" n="0406a07"/><lb ed="R095" n="1021b13"/><p xml:id="pX58p0406a0701">第四下四分敎開宗二。初牒章標分。就法分敎。敎類
<lb ed="X" n="0406a08"/><lb ed="R095" n="1021b14"/>有五者。謂約聖言量。判一大藏經。總爲五種敎。故義
<lb ed="X" n="0406a09"/><lb ed="R095" n="1021b15"/>苑後義曰。豈不觀此中但約敎詮。立其敎名耶。如云
<lb ed="X" n="0406a10"/><lb ed="R095" n="1021b16"/>以經本中下文內。爲善伏太子所說。名爲圓滿修多
<lb ed="X" n="0406a11"/><lb ed="R095" n="1021b17"/>羅。故立此名等。以理開宗。宗乃有十者。淸凉云。依敎
<lb ed="X" n="0406a12"/><lb ed="R095" n="1021b18"/>文必影略。</p>
<lb ed="X" n="0406a13"/><lb ed="R095" n="1022a01"/><p xml:id="pX58p0406a1301">初門下二隨門演釋二。初就法分敎三。初以類分判。
<lb ed="X" n="0406a14"/><lb ed="R095" n="1022a02"/>圭峯曰。斯之五敎。映古奪今。可爲依準。通玄曰。然今
<lb ed="X" n="0406a15"/><lb ed="R095" n="1022a03"/>唐朝藏法師。承習儼法師爲門人。立敎深有道理。亦
<lb ed="X" n="0406a16"/><lb ed="R095" n="1022a04"/>可叙其旨趣。一小乘敎。二大乘始敎。三終敎。四頓敎。
<lb ed="X" n="0406a17"/><lb ed="R095" n="1022a05"/>五圓敎<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0406a18"/><lb ed="R095" n="1022a06"/><p xml:id="pX58p0406a1801">初一下二隨義演釋二。初略釋初後。愚法者。祖曰。不
<lb ed="X" n="0406a19"/><lb ed="R095" n="1022a07"/>了法空。又愚法者。如不識赤鹽。准台宗雜錄第三卷
<lb ed="X" n="0406a20"/><lb ed="R095" n="1022a08"/>曰。大論二十四云。六師不聽食五種鹽。未審彼土五
<lb ed="X" n="0406a21"/><lb ed="R095" n="1022a09"/>鹽如何。若此土五鹽。謂顆鹽。綠鹽。赤鹽。白鹽。印鹽。鹽
<lb ed="X" n="0406a22"/><lb ed="R095" n="1022a10"/>有多種。大略五耳。西方准此。亦應可見。有阿羅漢。爲
<lb ed="X" n="0406a23"/><lb ed="R095" n="1022a11"/>他所問。何名赤鹽。不識所從。而問三藏。三藏曰。鹽是
<lb ed="X" n="0406a24"/><lb ed="R095" n="1022a12"/>味。赤是色。未曉小事者。由未有出假智故。貞元經第
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0406b" n="0406b"/>
<lb ed="X" n="0406b01"/><lb ed="R095" n="1022a13"/>十卷。善財見自在主童子文云。阿陀那識。行相微細。
<lb ed="X" n="0406b02"/><lb ed="R095" n="1022a14"/>究竟邊際。唯佛能知。住地菩薩。愚法聲聞。亦不能覺。
<lb ed="X" n="0406b03"/><lb ed="R095" n="1022a15"/>後一卽別敎。有謂。二敎寬狹。更煩熟視。其云圓敎有
<lb ed="X" n="0406b04"/><lb ed="R095" n="1022a16"/>二。卽以別說同。非內析出。直須思之。</p>
<lb ed="X" n="0406b05"/><lb ed="R095" n="1022a17"/><p xml:id="pX58p0406b0501">中間下二具釋三乘二。初標。中間三者。淸凉曰。始終
<lb ed="X" n="0406b06"/><lb ed="R095" n="1022a18"/>頓三。名爲中間。以初有小乘。後有圓敎。故名中間。</p>
<lb ed="X" n="0406b07"/><lb ed="R095" n="1022b01"/><p xml:id="pX58p0406b0701">一或下二列三。初或爲一。或總爲一。謂一三乘敎等
<lb ed="X" n="0406b08"/><lb ed="R095" n="1022b02"/>者。指上顯法本末門中普超三昧等。然其泯二之敎。
<lb ed="X" n="0406b09"/><lb ed="R095" n="1022b03"/>亦此中菩薩藏攝。於中則有普超大品法華涅槃維
<lb ed="X" n="0406b10"/><lb ed="R095" n="1022b04"/>摩思益大般若等。義方圓足。無爽通理。</p>
<lb ed="X" n="0406b11"/><lb ed="R095" n="1022b05"/><p xml:id="pX58p0406b1101">二或下二。或爲二二。初標立。然漸頓略有二義。一約
<lb ed="X" n="0406b12"/><lb ed="R095" n="1022b06"/>歷位無位。淸凉曰。始終二敎。皆悉歷位。頓敎不歷。故
<lb ed="X" n="0406b13"/><lb ed="R095" n="1022b07"/>合始終。以爲漸敎。二約化儀。圭山曰。菩提場初成正
<lb ed="X" n="0406b14"/><lb ed="R095" n="1022b08"/>覺。不移其處。便興頓敎。頓敎之首。便是華嚴。自後乃
<lb ed="X" n="0406b15"/><lb ed="R095" n="1022b09"/>至。滅度中間。每遇上根。卽頓說眞性。時處不同。皆名
<lb ed="X" n="0406b16"/><lb ed="R095" n="1022b10"/>頓敎。有數十部。又三七日後。往波羅奈仙人住處。而
<lb ed="X" n="0406b17"/><lb ed="R095" n="1022b11"/>興漸敎。漸之首。卽是五比丘所問。四諦法輪中間三
<lb ed="X" n="0406b18"/><lb ed="R095" n="1022b12"/>時五時。漸次而說。處所各別。終至法華涅槃。皆名漸
<lb ed="X" n="0406b19"/><lb ed="R095" n="1022b13"/>敎。三乘權實。部類尤多。此初義應知。</p>
<lb ed="X" n="0406b20"/><lb ed="R095" n="1022b14"/><p xml:id="pX58p0406b2001">以始下二列釋二。初漸二。初釋二。初釋相。十地論二
<lb ed="X" n="0406b21"/><lb ed="R095" n="1022b15"/>曰。漸者次第故。故楞下二引證。圭山曰。菴羅果生熟
<lb ed="X" n="0406b22"/><lb ed="R095" n="1022b16"/>漸次。貞元曰。如菴羅果。漸熟非頓。</p><p xml:id="pX58p0406b2214" cb:place="inline">頓者下二頓二。初
<lb ed="X" n="0406b23"/><lb ed="R095" n="1022b17"/>釋相。演奧曰。頓者揀漸爲名。疾速之義。言說等如次
<lb ed="X" n="0406b24"/><lb ed="R095" n="1022b18"/>敎理行果。如諸記說。</p><p xml:id="pX58p0406b2409" cb:place="inline">故楞下二引證。約地位釋彼經
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0406c" n="0406c"/>
<lb ed="X" n="0406c01"/><lb ed="R095" n="1023a01"/>義。如演義十四卷。以一等者。思益云。諸法正性不待
<lb ed="X" n="0406c02"/><lb ed="R095" n="1023a02"/>等者。論云。離言說相。離心緣相。如淨等者。文云。文殊
<lb ed="X" n="0406c03"/><lb ed="R095" n="1023a03"/>師利問維摩詰言。我等所解。各自說<anchor xml:id="nkr_note_add_0406c0301" n="0406c0301"/><anchor xml:id="beg0406c0301" n="0406c0301"/>已<anchor xml:id="end0406c0301"/>。仁者當說。何
<lb ed="X" n="0406c04"/><lb ed="R095" n="1023a04"/>等是入不二法門。時維摩<anchor xml:id="nkr_note_add_0406c0401" n="0406c0401"/><anchor xml:id="beg0406c0401" n="0406c0401"/>詰<anchor xml:id="end0406c0401"/>默然無言。<name role="" type="person">文殊師利</name>歎
<lb ed="X" n="0406c05"/><lb ed="R095" n="1023a05"/>曰。善哉善哉。乃至無有文字語言。是眞入不二法門
<lb ed="X" n="0406c06"/><lb ed="R095" n="1023a06"/>又寶等者。圓覺亦云。此經名爲頓敎。大乘頓機衆生
<lb ed="X" n="0406c07"/><lb ed="R095" n="1023a07"/>從此悟入。</p>
<lb ed="X" n="0406c08"/><lb ed="R095" n="1023a08"/><p xml:id="pX58p0406c0801">三或下三或爲三三。始開敎會深密。復古記曰。約大
<lb ed="X" n="0406c09"/><lb ed="R095" n="1023a09"/>乘初淺後深故。開爲二會。深密者。以三時收漸敎也。
<lb ed="X" n="0406c10"/><lb ed="R095" n="1023a10"/>五時則於後開出法華涅槃常住妙典爲四五時。今
<lb ed="X" n="0406c11"/><lb ed="R095" n="1023a11"/>合五作三。第三時中。收經甚寬。又持法輪。義亦通也。
<lb ed="X" n="0406c12"/><lb ed="R095" n="1023a12"/>深密經亦說眞如妙有。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0406002" n="0406002"/>弉師所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0406003" n="0406003"/>尙。尙於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0406004" n="0406004"/>堪然。今約<anchor xml:id="nkr_note_orig_0406005" n="0406005"/>經
<lb ed="X" n="0406c13"/><lb ed="R095" n="1023a13"/>寬。略分敎耳。釋曰。此得章意。若承探玄大經疏等者。
<lb ed="X" n="0406c14"/><lb ed="R095" n="1023a14"/>卽如起信論。演奧鈔曰。始分兩名。然有二說。一云。始
<lb ed="X" n="0406c15"/><lb ed="R095" n="1023a15"/>則破相敎分。則法相敎。此約疏中文勢然也。二云。破
<lb ed="X" n="0406c16"/><lb ed="R095" n="1023a16"/>相法相。各有兩名。此約淸凉意也。應云。於中但說諸
<lb ed="X" n="0406c17"/><lb ed="R095" n="1023a17"/>法皆空。未盡大乘法理。故名爲始。有不成佛。故名爲
<lb ed="X" n="0406c18"/><lb ed="R095" n="1023a18"/>分。於中但說一切法相。未盡大乘法理。故名爲始。有
<lb ed="X" n="0406c19"/><lb ed="R095" n="1023b01"/>不成佛。故名爲分。華嚴疏云。以深密第二第三時敎。
<lb ed="X" n="0406c20"/><lb ed="R095" n="1023b02"/>同許定性。俱不成佛。合爲一敎。此旣未盡大乘法理。
<lb ed="X" n="0406c21"/><lb ed="R095" n="1023b03"/>故立爲初。有不成佛。故名爲分。問彼旣分爲第二第
<lb ed="X" n="0406c22"/><lb ed="R095" n="1023b04"/>三。何故此中合爲一敎。答此且據皆說定性不成。又
<lb ed="X" n="0406c23"/><lb ed="R095" n="1023b05"/>皆未盡理。故合爲一。彼自約攝生寬狹等義。故分爲
<lb ed="X" n="0406c24"/><lb ed="R095" n="1023b06"/>云。故淸凉云。深密對般若。更高一級。般若一向不說
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0407a" n="0407a"/>
<lb ed="X" n="0407a01"/><lb ed="R095" n="1023b07"/>有五果回心。深密說定性者。不得菩提。不定性者。五
<lb ed="X" n="0407a02"/><lb ed="R095" n="1023b08"/>果回心。名漸悟菩薩。<note place="inline">云云</note>終實敎依所詮立名。依主
<lb ed="X" n="0407a03"/><lb ed="R095" n="1023b09"/>釋。淸凉曰。夫能詮敎。皆從所詮以立。</p>
<lb ed="X" n="0407a04"/><lb ed="R095" n="1023b10"/><p xml:id="pX58p0407a0401">依是下二依義引法皷三。初定義。依是義者。依漸中
<lb ed="X" n="0407a05"/><lb ed="R095" n="1023b11"/>開二之義也。故彼下二引經。初問答示義。圭山曰。有
<lb ed="X" n="0407a06"/><lb ed="R095" n="1023b12"/>餘者。餘義未了也。復次下引喩。諸佛下合顯可見。解
<lb ed="X" n="0407a07"/><lb ed="R095" n="1023b13"/>云下三解釋。二敎不同。復各有二。太一眞如章云。終
<lb ed="X" n="0407a08"/><lb ed="R095" n="1023b14"/>敎門者。復有二種。一始二終。言始門者。則維摩經中。
<lb ed="X" n="0407a09"/><lb ed="R095" n="1023b15"/>不二法門品。三十二菩薩顯不二法門者是。言終門
<lb ed="X" n="0407a10"/><lb ed="R095" n="1023b16"/>者。則不二法門品。文殊所顯不二者是。其始終兩門。
<lb ed="X" n="0407a11"/><lb ed="R095" n="1023b17"/>並具無分別敎義空有二門。始敎門者。復有二種。一
<lb ed="X" n="0407a12"/><lb ed="R095" n="1023b18"/>始二終。言始門者。如百法明門論。六種無爲。屬一切
<lb ed="X" n="0407a13"/><lb ed="R095" n="1024a01"/>法。攝人法二空。方入空攝。得知眞如。不及二空。二空
<lb ed="X" n="0407a14"/><lb ed="R095" n="1024a02"/>爲上。此門亦通分別無分別敎義。言終門者。如維摩
<lb ed="X" n="0407a15"/><lb ed="R095" n="1024a03"/>經弟子品內。爲迦旃延說。不生不滅。是無常義等。又
<lb ed="X" n="0407a16"/><lb ed="R095" n="1024a04"/>金剛般若經。微塵卽非微塵等。又依對法論。開六無
<lb ed="X" n="0407a17"/><lb ed="R095" n="1024a05"/>爲。成八無爲。三種眞如。則屬無爲攝。得知眞如。成無
<lb ed="X" n="0407a18"/><lb ed="R095" n="1024a06"/>爲上。此初敎始終。並通分別無分別敎義。無分別義
<lb ed="X" n="0407a19"/><lb ed="R095" n="1024a07"/>者。謂證眞如。無分別敎者。謂此觀意言。無分別境語。
<lb ed="X" n="0407a20"/><lb ed="R095" n="1024a08"/>大乘言敎故。分別敎義者。謂敎義則空故。今初敎門
<lb ed="X" n="0407a21"/><lb ed="R095" n="1024a09"/>中眞如。但是空義。不同終敎。</p>
<lb ed="X" n="0407a22"/><lb ed="R095" n="1024a10"/><p xml:id="pX58p0407a2201">又起下三約理。引起信問。此與彼疏不同如何。答不
<lb ed="X" n="0407a23"/><lb ed="R095" n="1024a11"/>雜任放二辨。思之。</p>
<lb ed="X" n="0407a24"/><lb ed="R095" n="1024a12"/><p xml:id="pX58p0407a2401">此約下三示意結指。言法義者。攝論說法人及法義。
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0407b" n="0407b"/>
<lb ed="X" n="0407b01"/><lb ed="R095" n="1024a13"/>法謂色受等眼耳等。人謂信行法行等。法謂修多羅
<lb ed="X" n="0407b02"/><lb ed="R095" n="1024a14"/>祇夜等。義謂十二部經所顯諸義。又法謂眼等。人謂
<lb ed="X" n="0407b03"/><lb ed="R095" n="1024a15"/>我衆生等。法謂十二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0407001" n="0407001"/>部正敎。義謂十二部正敎義。</p>
<lb ed="X" n="0407b04"/><lb ed="R095" n="1024a16"/><p xml:id="pX58p0407b0401">二以下二以理開宗二。初標。俊法師曰。小乘諸師。本
<lb ed="X" n="0407b05"/><lb ed="R095" n="1024a17"/>是上座大衆二部。展轉分支。成二十部。然久遠流傳。
<lb ed="X" n="0407b06"/><lb ed="R095" n="1024a18"/>但有五部。一摩訶僧祇部。應著黃衣。二法藏部。弘四
<lb ed="X" n="0407b07"/><lb ed="R095" n="1024b01"/>分律赤衣。三一切有部。皂衣。四飮光部。木蘭衣。五化
<lb ed="X" n="0407b08"/><lb ed="R095" n="1024b02"/>地部。五分律主。著靑衣。舍利弗問經說。如是五部。雖
<lb ed="X" n="0407b09"/><lb ed="R095" n="1024b03"/>各別異。而皆不妨諸佛法界及大涅槃大衆部。其味
<lb ed="X" n="0407b10"/><lb ed="R095" n="1024b04"/>停正。餘部如被添水。諸天餘之。但飮其露。弃於水去。
<lb ed="X" n="0407b11"/><lb ed="R095" n="1024b05"/>人間飮之。水露俱進。或時消疾。或時成病。其讀誦者。
<lb ed="X" n="0407b12"/><lb ed="R095" n="1024b06"/>亦復如是。多智慧人。能取能捨。諸愚癡人。不能分別。
<lb ed="X" n="0407b13"/><lb ed="R095" n="1024b07"/>故文殊問經云。十八及本二。皆從大乘出無。是亦無
<lb ed="X" n="0407b14"/><lb ed="R095" n="1024b08"/>非我說未來起。以義相從。合二十部。兼諸大乘。爲十
<lb ed="X" n="0407b15"/><lb ed="R095" n="1024b09"/>宗也。</p>
<lb ed="X" n="0407b16"/><lb ed="R095" n="1024b10"/><p xml:id="pX58p0407b1601">一我下二列十。初我法俱有宗二。初標。小乘下二釋。
<lb ed="X" n="0407b17"/><lb ed="R095" n="1024b11"/>淸凉曰。犢子部等。餘四部。謂此計中。總有五全。或一
<lb ed="X" n="0407b18"/><lb ed="R095" n="1024b12"/>小分。言五部全者。一犢子部。二法上。三賢胄。四正量。
<lb ed="X" n="0407b19"/><lb ed="R095" n="1024b13"/>五密林山。故總爲五部同計。言一少分者。泰師云。更
<lb ed="X" n="0407b20"/><lb ed="R095" n="1024b14"/>等取經部中根本經部。不等末經部。以本經部亦執
<lb ed="X" n="0407b21"/><lb ed="R095" n="1024b15"/>有勝義。我非卽非離。卽計菩薩出離生死。故名勝義。
<lb ed="X" n="0407b22"/><lb ed="R095" n="1024b16"/>然此一部諸部論師。共推不受。呼爲附佛法外道。以
<lb ed="X" n="0407b23"/><lb ed="R095" n="1024b17"/>諸外道所計雖殊。皆立我故。二法有我無宗。淸凉曰。
<lb ed="X" n="0407b24"/><lb ed="R095" n="1024b18"/>言等者。等取餘二部。半謂此計都有三全一少分。一
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0407c" n="0407c"/>
<lb ed="X" n="0407c01"/><lb ed="R095" n="1025a01"/>一切有部。二雪山部。此卽上座部。宗輪論云。多同說
<lb ed="X" n="0407c02"/><lb ed="R095" n="1025a02"/>一切有故。亦等取也。三多聞部。宗輪叙多聞部云。餘
<lb ed="X" n="0407c03"/><lb ed="R095" n="1025a03"/>義多同一切有部。並不立我計法有實故。言一少分
<lb ed="X" n="0407c04"/><lb ed="R095" n="1025a04"/>者。化地部末計。彼云。過去未來並皆實有。亦有中有
<lb ed="X" n="0407c05"/><lb ed="R095" n="1025a05"/>一切法。所知所識故。名法有我無。以無我故。異外道
<lb ed="X" n="0407c06"/><lb ed="R095" n="1025a06"/>計。</p><p xml:id="pX58p0407c0602" cb:place="inline">三法無去來宗。淸凉曰。謂大衆部等者。先標宗。說
<lb ed="X" n="0407c07"/><lb ed="R095" n="1025a07"/>有現在。下釋而云等者。等取七全一少分。謂都八全
<lb ed="X" n="0407c08"/><lb ed="R095" n="1025a08"/>一少分。同有此計。一大衆部。二雪山轉部。三雞胤部。
<lb ed="X" n="0407c09"/><lb ed="R095" n="1025a09"/>四<name role="" type="person">制多山</name>部。五西山住部。六北山住部。七法藏部。八
<lb ed="X" n="0407c10"/><lb ed="R095" n="1025a10"/>飮光部。宗輪論叙。制多西山北山云。餘義多同大衆。
<lb ed="X" n="0407c11"/><lb ed="R095" n="1025a11"/>叙法亦然。叙飮光云。餘義多同法藏。在上八部。類同
<lb ed="X" n="0407c12"/><lb ed="R095" n="1025a12"/>此計。言一少分者。取根本化地部。彼云。過去未來世。
<lb ed="X" n="0407c13"/><lb ed="R095" n="1025a13"/>無現在。無爲是有。叙雪山轉云。餘義多同說一切有
<lb ed="X" n="0407c14"/><lb ed="R095" n="1025a14"/>部。亦無去來也。北京素公云。以前義故。四分律法藏
<lb ed="X" n="0407c15"/><lb ed="R095" n="1025a15"/>部義。及四阿含僧祇律大衆部義。並是第三法。無去
<lb ed="X" n="0407c16"/><lb ed="R095" n="1025a16"/>來也。</p><p xml:id="pX58p0407c1603" cb:place="inline">四現通假實宗。淸凉云。等者。一全一少分。一全
<lb ed="X" n="0407c17"/><lb ed="R095" n="1025a17"/>卽說假部。一少分卽末經部。以根本經部是第一宗
<lb ed="X" n="0407c18"/><lb ed="R095" n="1025a18"/>攝故。其成實論。先是數論弟子。以所造爲能造。後出
<lb ed="X" n="0407c19"/><lb ed="R095" n="1025b01"/>家入佛法時。經部攝故。三藏云。經部細實而麤假。實
<lb ed="X" n="0407c20"/><lb ed="R095" n="1025b02"/>義同故。現通假實攝。此說假與一說。說出世別。此謂
<lb ed="X" n="0407c21"/><lb ed="R095" n="1025b03"/>從眞諦中。皆有假實。蘊門明義是。實者實積聚故。界
<lb ed="X" n="0407c22"/><lb ed="R095" n="1025b04"/>處門明義是。假者假積聚故。今章云。成實論卽是少
<lb ed="X" n="0407c23"/><lb ed="R095" n="1025b05"/>分末經部也。</p><p xml:id="pX58p0407c2306" cb:place="inline">五俗妄眞實宗等者。淸凉曰。以世俗是
<lb ed="X" n="0407c24"/><lb ed="R095" n="1025b06"/>假。假故妄也。出世爲眞。眞非是假。故是實也。少似中
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0408a" n="0408a"/>
<lb ed="X" n="0408a01"/><lb ed="R095" n="1025b07"/>論。一半向前。</p><p xml:id="pX58p0408a0106" cb:place="inline">六諸法但名宗等者。淸凉曰。則顯出世
<lb ed="X" n="0408a02"/><lb ed="R095" n="1025b08"/>亦假名耳。故云。一切我法亦如中論。若有世間。則有
<lb ed="X" n="0408a03"/><lb ed="R095" n="1025b09"/>出世間。旣無世間。何有出世間等。此通等者。圭山大
<lb ed="X" n="0408a04"/><lb ed="R095" n="1025b10"/>鈔曰。早欲參涉大乘等。</p><p xml:id="pX58p0408a0410" cb:place="inline">七一切法皆空宗。秀法師云。
<lb ed="X" n="0408a05"/><lb ed="R095" n="1025b11"/>心境俱空宗。大乘初敎。此中有二。一境空。謂心外無
<lb ed="X" n="0408a06"/><lb ed="R095" n="1025b12"/>境。如深密等。三心亦空。如諸般若等。唯深密經。雖了
<lb ed="X" n="0408a07"/><lb ed="R095" n="1025b13"/>不了。然皆依八識五性。方便建立故。解云。准此深密。
<lb ed="X" n="0408a08"/><lb ed="R095" n="1025b14"/>亦皆空宗。若約說三性及眞如不空理等分。通八攝
<lb ed="X" n="0408a09"/><lb ed="R095" n="1025b15"/>無違。八眞德不空宗。秀法師曰。謂修多羅說。一切法
<lb ed="X" n="0408a10"/><lb ed="R095" n="1025b16"/>唯是眞如。如來藏中。實德攝故。九相想俱絕宗。秀法
<lb ed="X" n="0408a11"/><lb ed="R095" n="1025b17"/>師曰。性德俱絕宗。謂頓敎。十圓明具德宗。秀法師云。
<lb ed="X" n="0408a12"/><lb ed="R095" n="1025b18"/>性德圓滿宗。謂圓敎。然此中依立敎之次。玄文承揀
<lb ed="X" n="0408a13"/><lb ed="R095" n="1026a01"/>相之餘。故演義曰。如前西域中二宗不同。今符法性。
<lb ed="X" n="0408a14"/><lb ed="R095" n="1026a02"/>又加後二。以顯甚深。</p>
<lb ed="X" n="0408a15"/><lb ed="R095" n="1026a03"/><p xml:id="pX58p0408a1501">第五乘敎開合三。初牒分。崔翰林曰。以梁陳間。有慧
<lb ed="X" n="0408a16"/><lb ed="R095" n="1026a04"/>文禪師。學龍樹法。授衡岳思。思傳智覬。覬付灌頂。三
<lb ed="X" n="0408a17"/><lb ed="R095" n="1026a05"/>葉騰芳。宛若前朝佛澄安遠聽。憶靈山之會。夢聆台
<lb ed="X" n="0408a18"/><lb ed="R095" n="1026a06"/>嶺之居。說通判四敎之歸。圓悟顯一乘之極。藏以寢
<lb ed="X" n="0408a19"/><lb ed="R095" n="1026a07"/>處定慧。異代同心。隨決敎宗。加頓爲五。其一曰小乘
<lb ed="X" n="0408a20"/><lb ed="R095" n="1026a08"/>敎。其二曰始敎。其三曰終敎。其四曰頓敎。其五曰圓
<lb ed="X" n="0408a21"/><lb ed="R095" n="1026a09"/>敎。就是或開或合。有別有同。融正覺之圓心。變方來
<lb ed="X" n="0408a22"/><lb ed="R095" n="1026a10"/>之邪見。永標龜鏡。實淬牛刀。從學如雲。莫能悉數。</p>
<lb ed="X" n="0408a23"/><lb ed="R095" n="1026a11"/><p xml:id="pX58p0408a2301">初約下二列釋二。初正釋三。初約敎開合二。初標示。
<lb ed="X" n="0408a24"/><lb ed="R095" n="1026a12"/>一或下二開釋五。初合一。圓覺大疏曰。初總爲一。謂
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0408b" n="0408b"/>
<lb ed="X" n="0408b01"/><lb ed="R095" n="1026a13"/>圓敎攝於前四。一一同圓。海中百川。無非海也。唯是
<lb ed="X" n="0408b02"/><lb ed="R095" n="1026a14"/>如來一大善巧。一音所演。二或下二開二。探玄曰。或
<lb ed="X" n="0408b03"/><lb ed="R095" n="1026a15"/>開爲二。謂一乘三乘。前諸敎中。雖有存三泯二不同。
<lb ed="X" n="0408b04"/><lb ed="R095" n="1026a16"/>然皆通三乘趣入。故名三乘敎。後一直顯本法不通
<lb ed="X" n="0408b05"/><lb ed="R095" n="1026a17"/>二乘。故唯是一。卽智論中。名共敎不共敎。此亦同上。
<lb ed="X" n="0408b06"/><lb ed="R095" n="1026a18"/>印師等所立二敎也。餘義具如周疏等。</p><p xml:id="pX58p0408b0616" cb:place="inline">三或下三祈
<lb ed="X" n="0408b07"/><lb ed="R095" n="1026b01"/>三。探玄曰。或分爲三。謂小乘三乘一乘敎。智論旣將
<lb ed="X" n="0408b08"/><lb ed="R095" n="1026b02"/>此經。爲不與二乘共。故名爲不共。卽是一乘。大品等
<lb ed="X" n="0408b09"/><lb ed="R095" n="1026b03"/>爲通三乘同觀得益。故名爲共。卽是三乘義。准四阿
<lb ed="X" n="0408b10"/><lb ed="R095" n="1026b04"/>含經。旣不共菩薩亦名不共。卽是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0408001" n="0408001"/>少乘。依此三位。梁
<lb ed="X" n="0408b11"/><lb ed="R095" n="1026b05"/>攝論第八云。如來成立正法有三種。一立少。乘。二立
<lb ed="X" n="0408b12"/><lb ed="R095" n="1026b06"/>大乘。三立一乘。第三最勝。故名善成立。</p><p xml:id="pX58p0408b1216" cb:place="inline">四或下四分
<lb ed="X" n="0408b13"/><lb ed="R095" n="1026b07"/>四。探玄曰。或分爲四。此有二義。一於上共敎中。約存
<lb ed="X" n="0408b14"/><lb ed="R095" n="1026b08"/>三泯二。開兩敎。故爲四。一別故小乘。二同敎三乘。如
<lb ed="X" n="0408b15"/><lb ed="R095" n="1026b09"/>深密等。三同敎一乘。如法華等。四別敎一乘。如華嚴
<lb ed="X" n="0408b16"/><lb ed="R095" n="1026b10"/>等。二約歷位。開漸頓二敎。故爲四。一小乘敎。二漸敎。
<lb ed="X" n="0408b17"/><lb ed="R095" n="1026b11"/>三頓敎。四圓敎。釋曰。彼修權實二重。復揀深密。故增
<lb ed="X" n="0408b18"/><lb ed="R095" n="1026b12"/>一轉。五或下五散五。探玄曰。或散爲五。於上漸敎。復
<lb ed="X" n="0408b19"/><lb ed="R095" n="1026b13"/>分始終二敎。</p>
<lb ed="X" n="0408b20"/><lb ed="R095" n="1026b14"/><p xml:id="pX58p0408b2001">二以下二以敎攝乘二。初標。先一下。二釋二。先一乘。
<lb ed="X" n="0408b21"/><lb ed="R095" n="1026b15"/>於中別敎一乘。約持業釋。如義卽大。名爲義大。同敎
<lb ed="X" n="0408b22"/><lb ed="R095" n="1026b16"/>一乘有二。若約持業釋者。卽如法華。若約依主釋者。
<lb ed="X" n="0408b23"/><lb ed="R095" n="1026b17"/>卽一乘之同敎。如敎從所詮。亦名爲大。大之說故。名
<lb ed="X" n="0408b24"/><lb ed="R095" n="1026b18"/>爲說大。絕想等者。孔目一云。會彼五乘。成無分別。離
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0408c" n="0408c"/>
<lb ed="X" n="0408c01"/><lb ed="R095" n="1027a01"/>相一乘。出楞伽經。佛性等者。一切衆生。悉有佛性。一
<lb ed="X" n="0408c02"/><lb ed="R095" n="1027a02"/>切衆生。實有一乘。以無明覆故。不能自見。鎭國曰。以
<lb ed="X" n="0408c03"/><lb ed="R095" n="1027a03"/>皆有佛性。故唯一乘。又佛性者。卽第一義空之理。理
<lb ed="X" n="0408c04"/><lb ed="R095" n="1027a04"/>運彌載。卽是乘義。密義等者。演義曰。爲引不定性故。
<lb ed="X" n="0408c05"/><lb ed="R095" n="1027a05"/>一切悉成。卽一乘義旣未說。定性不成故。是密意不
<lb ed="X" n="0408c06"/><lb ed="R095" n="1027a06"/>出小乘者。探玄曰。或唯三無一。如俱舍等。</p>
<lb ed="X" n="0408c07"/><lb ed="R095" n="1027a07"/><p xml:id="pX58p0408c0701">二明下後三乘。於中小乘。探玄曰。一始別終同三。謂
<lb ed="X" n="0408c08"/><lb ed="R095" n="1027a08"/>始約因。修四諦緣。生六度別。終就得果。三乘之人。身
<lb ed="X" n="0408c09"/><lb ed="R095" n="1027a09"/>智同滅。如俱舍等說。此約初時小乘敎說始敎。探玄
<lb ed="X" n="0408c10"/><lb ed="R095" n="1027a10"/>曰。二始同終別三。謂同聞般若。同觀無性。三乘之人。
<lb ed="X" n="0408c11"/><lb ed="R095" n="1027a11"/>各得自果。如前所引說。若據聖諦緣。生六度行異。亦
<lb ed="X" n="0408c12"/><lb ed="R095" n="1027a12"/>得名爲始終各別。此是第二第三時敎說也。終敎今
<lb ed="X" n="0408c13"/><lb ed="R095" n="1027a13"/>用復古。自具四句義。而引文小異。一始同終別三。謂
<lb ed="X" n="0408c14"/><lb ed="R095" n="1027a14"/>同聞般若等。二始別終同三。探玄曰。謂法華等。初以
<lb ed="X" n="0408c15"/><lb ed="R095" n="1027a15"/>三乘方便。誘引後同。以大乘令得座等。三始終俱別
<lb ed="X" n="0408c16"/><lb ed="R095" n="1027a16"/>三。以大品等共集三乘衆。通說三乘法。具獲三乘益
<lb ed="X" n="0408c17"/><lb ed="R095" n="1027a17"/>等。四始終俱同三。始同者。探玄曰。三乘敎衆生心中
<lb ed="X" n="0408c18"/><lb ed="R095" n="1027a18"/>但有因性。涅槃云。非佛性者。謂草木等。終同如文。然
<lb ed="X" n="0408c19"/><lb ed="R095" n="1027b01"/>上一三終敎之始。內章曰。三乘熟敎。初分<anchor xml:id="nkr_note_add_0408c1901" n="0408c1901"/><anchor xml:id="beg0408c1901" n="0408c1901"/>已<anchor xml:id="end0408c1901"/>下。名同
<lb ed="X" n="0408c20"/><lb ed="R095" n="1027b02"/>不異。二四二義。終敎之終。內章曰。熟敎終義。與頓敎
<lb ed="X" n="0408c21"/><lb ed="R095" n="1027b03"/>之義。唯一眞如。頓敎可見。圓敎。按三韓本幷決擇第
<lb ed="X" n="0408c22"/><lb ed="R095" n="1027b04"/>五卷。並云。同敎中三。始終俱同。所以定知。此中圓字
<lb ed="X" n="0408c23"/><lb ed="R095" n="1027b05"/>悞者。上文曰。或唯一乘。謂如別敎等。</p>
<lb ed="X" n="0408c24"/><lb ed="R095" n="1027b06"/><p xml:id="pX58p0408c2401">三諸下三諸敎相収二。初標。復古曰。然此二門。本卽
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0409a" n="0409a"/>
<lb ed="X" n="0409a01"/><lb ed="R095" n="1027b07"/>一乘。末卽諸敎。雖有相収爲本之義。而本義不成。以
<lb ed="X" n="0409a02"/><lb ed="R095" n="1027b08"/>畢竟是方便故。如共敎中。亦上下相望。有共不共。而
<lb ed="X" n="0409a03"/><lb ed="R095" n="1027b09"/>皆共敎也。</p>
<lb ed="X" n="0409a04"/><lb ed="R095" n="1027b10"/><p xml:id="pX58p0409a0401">初中下二釋二。初以本収末門。復古曰。圓內餘相盡
<lb ed="X" n="0409a05"/><lb ed="R095" n="1027b11"/>者。本來是一乘故。或具五等者。攝前四爲方便也。頓
<lb ed="X" n="0409a06"/><lb ed="R095" n="1027b12"/>敎中亦餘相盡者。一切不可說。不知一故。或四等者。
<lb ed="X" n="0409a07"/><lb ed="R095" n="1027b13"/>從漸入頓。熟敎中或一者。亦以餘相盡故。或三等者。
<lb ed="X" n="0409a08"/><lb ed="R095" n="1027b14"/>小乘及初敎根不定。堪入熟敎。初敎中或一者。亦餘
<lb ed="X" n="0409a09"/><lb ed="R095" n="1027b15"/>相盡故。或二等者。小乘根不定。堪入初敎等。小乘可
<lb ed="X" n="0409a10"/><lb ed="R095" n="1027b16"/>見。二以下二以末歸本門。復古記曰。小乘或一。自宗
<lb ed="X" n="0409a11"/><lb ed="R095" n="1027b17"/>不知大乘故。或五。皆有爲方便故。初敎或一。約自定
<lb ed="X" n="0409a12"/><lb ed="R095" n="1027b18"/>故。或四。皆有作方便故。熟敎中或一。約自宗或三。於
<lb ed="X" n="0409a13"/><lb ed="R095" n="1028a01"/>後二敎。皆有爲方便故。頓敎中或一。約自宗。或二。於
<lb ed="X" n="0409a14"/><lb ed="R095" n="1028a02"/>後作方便故。</p>
<lb ed="X" n="0409a15"/><lb ed="R095" n="1028a03"/><p xml:id="pX58p0409a1501">是諸下二勸思。所明等者。卽所依心識等。准上二門。
<lb ed="X" n="0409a16"/><lb ed="R095" n="1028a04"/>思之。又手鏡云。傳之理法界。融乎生滅門。傳之事法
<lb ed="X" n="0409a17"/><lb ed="R095" n="1028a05"/>界。徧乎眞如門。二門交徹。卽理事無礙門。此理事融
<lb ed="X" n="0409a18"/><lb ed="R095" n="1028a06"/>通。非一非異。卽周徧含容門。斯亦交絡分齊。</p>
<lb ed="X" n="0409a19"/><lb ed="R095" n="1028a07"/><p xml:id="pX58p0409a1901">是則下三結成二。初結歎。太一曰。問一乘敎相建立
<lb ed="X" n="0409a20"/><lb ed="R095" n="1028a08"/>云何。答此義相難。今擧喩顯。如一樓觀。內外嚴飾。盡
<lb ed="X" n="0409a21"/><lb ed="R095" n="1028a09"/>其功思。唯有一門。有智慧者。能扣開門。示無智者。一
<lb ed="X" n="0409a22"/><lb ed="R095" n="1028a10"/>乘敎義。亦復如是。性起樹藏。內莊一乘。外嚴三乘及
<lb ed="X" n="0409a23"/><lb ed="R095" n="1028a11"/>小乘等。有一覺門。向菩提樹下。唯有因果二位。佛及
<lb ed="X" n="0409a24"/><lb ed="R095" n="1028a12"/>普賢二人。開見爲諸有情。可化衆生。張大敎網。絙生
<pb ed="X" xml:id="X58.0999.0409b" n="0409b"/>
<lb ed="X" n="0409b01"/><lb ed="R095" n="1028a13"/>死海。漉天人龍。罝涅槃岸。復古曰。是則融前諸敎。爲
<lb ed="X" n="0409b02"/><lb ed="R095" n="1028a14"/>究竟之圓。澇漉根緣。無孑遺矣。是知人天善根。皆圓
<lb ed="X" n="0409b03"/><lb ed="R095" n="1028a15"/>敎攝。有謂但融圓中。自四諦等。不取前敎者。豈足以
<lb ed="X" n="0409b04"/><lb ed="R095" n="1028a16"/>語道也。</p><p xml:id="pX58p0409b0404" cb:place="inline">故此下二引成。</p>
<lb ed="X" n="0409b05"/><lb ed="R095" n="1028a17"/>
<lb ed="X" n="0409b06"/><lb ed="R095" n="1028a18"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>華嚴一乘敎義分齊章集成記卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0409b07"/>
<lb ed="X" n="0409b08"/>
<lb ed="X" n="0409b09"/>
<lb ed="X" n="0409b10"/><lb ed="R095" n="1028b01"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX58p0409b1001">嘉興府崇德縣邑將仕鄭珙家眷等。捨錢貳拾貫
<lb ed="X" n="0409b11"/><lb ed="R095" n="1028b02"/>文。功德保扶。身位安康。增延壽筭。</p></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0397c1001" to="#end0397c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0398c0401" to="#end0398c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0398c2101" to="#end0398c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0399b0201" to="#end0399b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0399b0202" to="#end0399b0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0399b1701" to="#end0399b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0399c0301" to="#end0399c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0399c0801" to="#end0399c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0399c1501" to="#end0399c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0400a1401" to="#end0400a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0400a2401" to="#end0400a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0400b0801" to="#end0400b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0400b1301" to="#end0400b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0400c0801" to="#end0400c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0401b0801" to="#end0401b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0403a1201" to="#end0403a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0403a1401" to="#end0403a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0403b0901" to="#end0403b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0403b1001" to="#end0403b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0403b1801" to="#end0403b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0404b1601" to="#end0404b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0404b2401" to="#end0404b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0405a1001" to="#end0405a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0405a2201" to="#end0405a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0405b0501" to="#end0405b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0406c0301" to="#end0406c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0406c0401" to="#end0406c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">詰</lem><rdg wit="#wit.orig">結</rdg></app>
<app from="#beg0408c1901" to="#end0408c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0397001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397001">志疑致</note>
<note n="0397002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397002">位疑作</note>
<note n="0397003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397003">心等四字疑剩</note>
<note n="0397004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397004">名一作其</note>
<note n="0397005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0397005">總一作物心</note>
<note n="0398001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0398001">宜一作直次同</note>
<note n="0398002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0398002">插入言字</note>
<note n="0398003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0398003">究疑竟</note>
<note n="0399001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0399001">演疑宣</note>
<note n="0400001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0400001">法下應有說字</note>
<note n="0403001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0403001">以下一有下字</note>
<note n="0404001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0404001">者下章有此則二字</note>
<note n="0404002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0404002">先人指肇公</note>
<note n="0404003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0404003">貞字更勘</note>
<note n="0405001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0405001">隋古本作隨</note>
<note n="0406001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0406001">巳疑亡</note>
<note n="0406002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0406002">弉上一有但字</note>
<note n="0406003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0406003">尙尙復古作宗宗</note>
<note n="0406004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0406004">湛然一作不變湛然有耳</note>
<note n="0406005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0406005">經寬作通義</note>
<note n="0407001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0407001">部下一有經字</note>
<note n="0408001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0408001">少與小通下同</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0397c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0397c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0398c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0398c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0398c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0398c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0399b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0399b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0399b0202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0399b0202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0399b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0399b1701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0399c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0399c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0399c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0399c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0399c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0399c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0400a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0400a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0400a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0400a2401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0400b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0400b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0400b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0400b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0400c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0400c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0401b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0401b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0403a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0403a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0403a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0403a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0403b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0403b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0403b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0403b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0403b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0403b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0404b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0404b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0404b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0404b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0405a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0405a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0405a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0405a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0405b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0405b0501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0406c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0406c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0406c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0406c0401">詰【CB】，結【卍續】</note>
<note n="0408c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0408c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>